Thi ân

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Làm ơn cho người dưới.

Ví dụ: Ông quan thi ân, tha cho kẻ dưới tội vạ roi.

Đặt câu với từ "Thi ân"

Nghĩa: Làm ơn cho người dưới.

Học sinh tiểu học

• Ông chủ thi ân, cho bác bảo vệ nghỉ sớm để về chăm con.
• Bà cụ thi ân, tặng áo ấm cho người nhặt ve chai.
• Thầy hiệu trưởng thi ân, miễn tiền ăn trưa cho các bạn khó khăn.

Học sinh THCS – THPT

• Chủ nhà thi ân, cho người giúp việc nghỉ phép về thăm mẹ ốm.
• Vị sư trụ trì thi ân, nhận nuôi chú tiểu mồ côi.
• Giám đốc thi ân, cất nhắc anh bảo vệ lên làm tổ trưởng.

Người trưởng thành

• Ông quan thi ân, tha cho kẻ dưới tội vạ roi.
• Có người thi ân để ghi công, có người thi ân vì lòng trắc ẩn.
• Nàng nhớ ơn kẻ từng thi ân lúc mình bơ vơ giữa phố lạnh.
• Thi ân mà không làm tổn thương tự trọng của người dưới, ấy mới là độ lượng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Làm ơn cho người dưới.

Từ đồng nghĩa:

• ban ơn
• ban ân

Từ trái nghĩa:

• bạc đãi
• hà hiếp

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thi ân	Trang trọng, sắc thái bề trên; hơi cổ điển; thường trong văn bản lễ nghi, tôn giáo, lịch sử. Ví dụ: Ông quan thi ân, tha cho kẻ dưới tội vạ roi.
ban ơn	Trang trọng, cổ điển; sắc thái bề trên, mạnh hơn “thi ân”. Ví dụ: Nhà vua ban ơn miễn thuế cho dân.
ban ân	Trang trọng, cổ; dùng trong văn hán–việt; tương đương “ban ơn”. Ví dụ: Triều đình ban ân cho các công thần.
bạc đãi	Trung tính–tiêu cực; đối xử tệ với người dưới; đối lập trực tiếp về thái độ. Ví dụ: Chủ cũ bạc đãi gia nhân.
hà hiếp	Khẩu ngữ–tiêu cực, mạnh; ức hiếp, bắt nạt người dưới. Ví dụ: Quan lại hà hiếp dân lành.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết về đạo đức, xã hội hoặc từ thiện.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học cổ điển hoặc thơ ca.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và lòng tốt.
• Thường dùng trong văn viết và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh hành động làm ơn một cách trang trọng.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì có thể gây cảm giác xa cách.
• Thường dùng trong ngữ cảnh lịch sự hoặc khi viết về các hành động từ thiện.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ đồng nghĩa như "giúp đỡ" nhưng "thi ân" mang sắc thái trang trọng hơn.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để sử dụng từ này một cách tự nhiên.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "thi ân cho người khác".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc đối tượng nhận ân, ví dụ: "thi ân cho người nghèo".

Từ liên quan:

• bố thí
• giúp đỡ
• cứu giúp
• ban phát
• cho
• hỗ trợ
• khoan dung
• độ lượng
• từ thiện
• ơn