Thất cơ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ mượn

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(cũ; văn chương). Sai lầm về mưu kế (nên phải thua đối phương).

Ví dụ: Anh ta tính sai nước, thất cơ và đành chịu thua.

Đặt câu với từ "Thất cơ"

Nghĩa: (cũ; văn chương). Sai lầm về mưu kế (nên phải thua đối phương).

Học sinh tiểu học

• Vì tính sai kế, đội cờ của bạn Nam thất cơ và thua trận giả chiến.
• Cậu bé chọn nước đi vội vàng nên thất cơ trong ván cờ với bạn.
• Thầy kể chuyện vị tướng chủ quan, thất cơ rồi phải rút quân.

Học sinh THCS – THPT

• Đội bóng mải mê tấn công mà quên phòng thủ, đến khi bị phản công thì đã thất cơ trước đối thủ.
• Trong trò chiến thuật, chỉ một phút do dự khiến nhóm bạn thất cơ, mất luôn thế chủ động.
• Nhân vật trong truyện đặt bẫy quá lộ, bị đối phương đoán được nên thất cơ ngay bước đầu.

Người trưởng thành

• Anh ta tính sai nước, thất cơ và đành chịu thua.
• Chỉ một bước nóng vội, ta bày hết lá bài, thất cơ trước kẻ vẫn bình thản đợi thời.
• Do tin vào tin đồn, họ ký vội hợp đồng, để rồi thất cơ giữa cuộc mặc cả.
• Trong chính trường, một lần đọc nhầm lòng người là đủ để thất cơ, phải quay về dựng lại kế sách.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (cũ; văn chương). Sai lầm về mưu kế (nên phải thua đối phương).

Từ đồng nghĩa:

• hỏng kế
• thất sách
• bại mưu

Từ trái nghĩa:

• đắc kế
• toại kế
• thành kế

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thất cơ	văn chương, cổ; sắc thái tiêu cực, đánh giá sai lầm chiến lược; mức độ mạnh vừa–mạnh Ví dụ: Anh ta tính sai nước, thất cơ và đành chịu thua.
hỏng kế	trung tính, cổ; mức độ vừa Ví dụ: Tính sai một bước, rốt cuộc hỏng kế.
thất sách	trang trọng, cổ–văn; mức độ vừa Ví dụ: Chủ soái nhận là mình đã thất sách trong trận ấy.
bại mưu	văn chương, cổ; mức độ mạnh, nhấn kết cục thua Ví dụ: Mưu sâu kế hiểm, cuối cùng cũng bại mưu.
đắc kế	văn chương, cổ; mức độ vừa, nhấn trúng mưu Ví dụ: Chọn đúng thời điểm phản công, thật là đắc kế.
toại kế	văn chương, cổ; mức độ nhẹ–vừa, nhấn mưu được như ý Ví dụ: Kế hoạch vận hành trơn tru, xem như toại kế.
thành kế	văn chương, cổ; mức độ vừa, nhấn mưu thành công Ví dụ: Bố trí binh lực khéo léo, mưu đã thành kế.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết phân tích lịch sử hoặc chiến lược.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo ra hình ảnh thất bại do sai lầm chiến lược.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự thất bại do sai lầm chiến lược, mang sắc thái tiêu cực.
• Thường dùng trong văn viết, đặc biệt là trong các ngữ cảnh lịch sử hoặc phân tích chiến lược.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thất bại do sai lầm trong kế hoạch hoặc chiến lược.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại hoặc không liên quan đến chiến lược.
• Thường không có biến thể, giữ nguyên ý nghĩa gốc.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ thất bại khác, cần chú ý ngữ cảnh chiến lược.
• Không nên dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến chiến lược hoặc mưu kế.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "bị thất cơ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc tổ chức, ví dụ: "quân đội thất cơ".

Từ liên quan:

• thất bại
• thua
• bại
• sai
• lầm
• hỏng
• trượt
• sụp
• đổ
• mất mát