Thanh bần

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Nghèo mà trong sạch

Ví dụ: Anh ấy sống thanh bần nhưng thẳng thắn và sạch tiếng.

Đặt câu với từ "Thanh bần"

Nghĩa: Nghèo mà trong sạch

Học sinh tiểu học

• Gia đình bác Tư sống thanh bần nhưng ai cũng thương.
• Ông lão bán sách mặc áo cũ, dáng vẻ thanh bần và hiền hậu.
• Ngôi nhà nhỏ đơn sơ, chủ nhà thanh bần mà tử tế.

Học sinh THCS – THPT

• Cô giáo thuê phòng trọ giản dị, cuộc sống thanh bần nhưng đầy tự trọng.
• Giữa phố xá ồn ào, ông cụ giữ nếp thanh bần, không nhận tiền dư không phải của mình.
• Hai mẹ con chọn nếp sống thanh bần, coi trọng sự lương thiện hơn hào nhoáng.

Người trưởng thành

• Anh ấy sống thanh bần nhưng thẳng thắn và sạch tiếng.
• Giữ nếp thanh bần giữa chợ đời không dễ, nhưng lòng nhẹ hơn nhiều.
• Họ chọn một căn phòng nhỏ, trả giá bằng tiện nghi để giữ sự thanh bần và tự do.
• Trong ánh mắt bà cụ có vẻ đẹp thanh bần, như một ngọn đèn không khói.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Nghèo mà trong sạch

Từ đồng nghĩa:

• thanh bạch

Từ trái nghĩa:

• xa hoa
• phú quý

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thanh bần	trang trọng, văn chương; sắc thái tích cực, nhấn phẩm hạnh giữa cảnh nghèo; mức độ nghèo: rõ nhưng không bi lụy Ví dụ: Anh ấy sống thanh bần nhưng thẳng thắn và sạch tiếng.
thanh bạch	trang trọng, văn chương; trung tính tích cực, nhấn sự trong sạch giữa cảnh thiếu thốn Ví dụ: Ông sống thanh bạch suốt đời.
xa hoa	trung tính hơi đánh giá; mức độ giàu sang phô trương, trái hẳn với nghèo trong sạch Ví dụ: Họ sống xa hoa giữa đô thị phồn hoa.
phú quý	trang trọng; giàu sang, đối lập trực tiếp với cảnh nghèo Ví dụ: Sau nhiều năm, gia đình anh bước vào cảnh phú quý.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về đạo đức, lối sống giản dị.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Phổ biến trong thơ ca, văn học để miêu tả nhân vật sống giản dị, trong sạch.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự tôn trọng, ngưỡng mộ đối với lối sống giản dị, trong sạch.
• Thường dùng trong văn viết, đặc biệt là văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự trong sạch, đạo đức của người nghèo.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự chính xác về mặt kinh tế hoặc tài chính.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự nghèo khó khác nhưng không nhấn mạnh sự trong sạch.
• Chú ý không dùng từ này để miêu tả sự nghèo khó đơn thuần mà thiếu yếu tố đạo đức.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau danh từ khi làm định ngữ hoặc đứng một mình khi làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất thanh bần".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các phó từ chỉ mức độ như "rất", "khá" hoặc danh từ chỉ người, ví dụ: "người thanh bần".

Từ liên quan:

• nghèo
• trong sạch
• liêm khiết
• bần cùng
• túng quẫn
• khó khăn
• thanh liêm
• giàu
• sung túc
• chính trực