Nói gần nói xa

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Nói gần gần xa xa, chứ không nói thẳng.

Ví dụ: Anh ta phàn nàn lương thấp mà chỉ nói gần nói xa, không dám nói thẳng với sếp.

Đặt câu với từ "Nói gần nói xa"

Nghĩa: Nói gần gần xa xa, chứ không nói thẳng.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy muốn mượn bút nhưng cứ nói gần nói xa.
• Cô Lan nhắc lớp giữ trật tự mà nói gần nói xa thôi.
• Em trai thích cái bánh, cứ nói gần nói xa để mẹ hiểu.

Học sinh THCS – THPT

• Nhỏ bạn không chịu xin lỗi, cứ nói gần nói xa để lảng đi chuyện cũ.
• Thầy gợi ý đáp án bằng cách nói gần nói xa, để tụi mình tự nghĩ ra.
• Cậu ấy muốn rủ đi chơi nhưng lại nói gần nói xa, làm người nghe khó đoán.

Người trưởng thành

• Anh ta phàn nàn lương thấp mà chỉ nói gần nói xa, không dám nói thẳng với sếp.
• Chị ấy góp ý bằng cách nói gần nói xa, mong người ta tự nhận ra cái sai.
• Trong bữa tiệc, ông chủ nói gần nói xa chuyện cắt giảm, ai nấy đều căng thẳng.
• Bạn đời đừng nói gần nói xa nữa, điều gì cần thì cứ nói rõ cho nhau nghe.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn ám chỉ điều gì đó mà không nói thẳng ra, thường để tránh gây khó xử hoặc để người nghe tự hiểu.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, vì văn bản viết thường yêu cầu sự rõ ràng và chính xác.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo ra sự mơ hồ hoặc để thể hiện tâm trạng của nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến, vì các lĩnh vực này yêu cầu sự chính xác và rõ ràng.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự mơ hồ, không rõ ràng, thường mang tính chất khẩu ngữ.
• Thường mang sắc thái nhẹ nhàng, tránh trực tiếp, có thể mang ý nghĩa tế nhị.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn ám chỉ điều gì đó mà không muốn nói thẳng, đặc biệt trong các tình huống nhạy cảm.
• Tránh dùng trong các văn bản cần sự rõ ràng và chính xác.
• Thường dùng trong giao tiếp hàng ngày, không phù hợp với các tình huống trang trọng.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự mơ hồ khác, cần chú ý ngữ cảnh sử dụng.
• Khác biệt với "nói thẳng" ở chỗ không trực tiếp, cần người nghe suy luận.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ điệu và bối cảnh giao tiếp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là cụm từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy nói gần nói xa về chuyện đó."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các danh từ chỉ đối tượng hoặc sự việc, ví dụ: "về chuyện đó", "với cô ấy".

Từ liên quan:

• ám chỉ
• gợi ý
• bóng gió
• úp mở
• quanh co
• lảng tránh
• vòng vo
• gián tiếp
• ngụ ý
• ẩn ý