Ngồi lê đôi mách

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Hay nghe ngóng chuyện người này đem mách cho người khác, thường là những chuyện riêng tư, vặt vãnh.

Ví dụ: Anh ấy hay ngồi lê đôi mách chuyện đồng nghiệp.

Đặt câu với từ "Ngồi lê đôi mách"

Nghĩa: Hay nghe ngóng chuyện người này đem mách cho người khác, thường là những chuyện riêng tư, vặt vãnh.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy cứ ngồi lê đôi mách chuyện của lớp rồi đi nói khắp sân trường.
• Chị hàng xóm ngồi lê đôi mách, kể chuyện nhà người ta cho ai cũng nghe.
• Bạn đừng ngồi lê đôi mách chuyện bạn Minh, kẻo bạn ấy buồn.

Học sinh THCS – THPT

• Giờ ra chơi, vài bạn tụm lại ngồi lê đôi mách chuyện ai điểm kém, làm lớp xì xào.
• Bạn ấy thích ngồi lê đôi mách, biến một chuyện nhỏ thành đề tài cho cả nhóm bàn tán.
• Đừng biến cuộc trò chuyện nhóm thành nơi ngồi lê đôi mách đời tư người khác.

Người trưởng thành

• Anh ấy hay ngồi lê đôi mách chuyện đồng nghiệp.
• Quán cà phê đầu ngõ chiều nào cũng râm ran tiếng người ngồi lê đôi mách, kéo những mẩu đời riêng ra ánh sáng.
• Tôi tránh xa mấy cuộc ngồi lê đôi mách; lời qua tiếng lại chỉ làm lòng người thêm chật chội.
• Ngồi lê đôi mách nghe thì vui tai, nhưng hậu quả là vết nứt khó lành trong các mối quan hệ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành vi tọc mạch, bàn tán chuyện người khác trong các cuộc trò chuyện hàng ngày.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính chất phê phán hoặc châm biếm.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tạo tình huống hài hước.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ trích hành vi không tốt.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
• Thường dùng trong ngữ cảnh không chính thức.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn phê phán hoặc cảnh báo về hành vi tọc mạch.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ trung lập.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể thay bằng từ "tọc mạch" trong một số ngữ cảnh.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành vi giao tiếp khác như "bàn tán" hay "tám chuyện".
• Khác biệt với "bàn tán" ở chỗ "ngồi lê đôi mách" thường mang ý nghĩa tiêu cực hơn.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cô ấy ngồi lê đôi mách".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "về chuyện của anh ta".

Từ liên quan:

• mách
• buôn
• tán
• đồn
• bịa
• tọc mạch
• hóng
• xì xào