Ngang ngửa

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

tính từ

Lộn xộn, cái nằm ngang, cái để ngửa, không theo một hàng lối, trật tự nào cả

Ví dụ: Căn phòng để đồ bị xáo trộn, vật dụng nằm ngang ngửa.

2.

tính từ

(Nhìn) đảo qua đảo lại, không theo một hướng nhất định nào cả

Ví dụ: Tôi nhìn ngang ngửa giữa đám đông để bắt gặp gương mặt quen.

Đặt câu với từ "Ngang ngửa"

Nghĩa 1: Lộn xộn, cái nằm ngang, cái để ngửa, không theo một hàng lối, trật tự nào cả

Học sinh tiểu học

• Quần áo vứt ngang ngửa trên giường.
• Sách vở để ngang ngửa trên bàn học.
• Đồ chơi rơi ngang ngửa khắp sàn.

Học sinh THCS – THPT

• Sau buổi sinh hoạt, phòng câu lạc bộ bừa bộn, ghế bàn nằm ngang ngửa.
• Góc học tập của nó lúc ôn thi chất đầy giấy tờ, mọi thứ xếp ngang ngửa.
• Nhà kho mở ra là thấy thùng hộp nằm ngang ngửa, khó mà tìm thứ cần thiết.

Người trưởng thành

• Căn phòng để đồ bị xáo trộn, vật dụng nằm ngang ngửa.
• Sau đợt sửa nhà, hành lang chất đồ ngang ngửa, đi lại phải né từng bước.
• Kho sách cũ để lâu không sắp, bìa rách, gáy quăn, tập vở nằm ngang ngửa như vừa qua một cơn gió mạnh.
• Chỉ một buổi chiều bận rộn, bếp đã thành chiến trường: nồi niêu, bát đĩa ngang ngửa tựa lời nhắc phải dọn dẹp.

Nghĩa 2: (Nhìn) đảo qua đảo lại, không theo một hướng nhất định nào cả

Học sinh tiểu học

• Em nhìn ngang ngửa khắp sân để tìm quả bóng.
• Con mèo ngó ngang ngửa rồi mới nhảy xuống bậc thềm.
• Bạn ấy quay đầu ngang ngửa xem cô giáo đã vào lớp chưa.

Học sinh THCS – THPT

• Nó bước vào thư viện, mắt đảo ngang ngửa để tìm kệ truyện tranh.
• Trên sân ga, cậu nhìn ngang ngửa theo tiếng loa gọi tàu, chưa biết nên đi hướng nào.
• Trong giờ thực hành, bạn quan sát mô hình, mắt liếc ngang ngửa để so cách lắp cho đúng.

Người trưởng thành

• Tôi nhìn ngang ngửa giữa đám đông để bắt gặp gương mặt quen.
• Vừa đến ngã ba, chị đảo mắt ngang ngửa dò đường, bảng chỉ dẫn mờ quá.
• Anh đứng ở hành lang bệnh viện, ánh mắt ngang ngửa giữa những cánh cửa, chờ một cái gật đầu yên tâm.
• Trong buổi đấu giá, người ta nhìn ngang ngửa, dò từng cử động nhỏ như sợ bỏ lỡ một dấu hiệu.

Xem thêm

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả tình trạng lộn xộn, không có trật tự.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh sinh động, miêu tả cảnh vật hoặc tình huống.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự lộn xộn, không có trật tự rõ ràng.
• Thường mang sắc thái tiêu cực hoặc chỉ trích nhẹ nhàng.
• Thuộc khẩu ngữ và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi miêu tả tình trạng không có trật tự, đặc biệt trong các tình huống đời thường.
• Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc học thuật.
• Không có nhiều biến thể, thường dùng trong ngữ cảnh miêu tả.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự lộn xộn khác như "lộn xộn", "bừa bãi".
• Không nên dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc chính xác.
• Chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm ý nghĩa tiêu cực.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để miêu tả trạng thái hoặc đặc điểm của sự vật, hiện tượng.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "cảnh vật ngang ngửa".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ để tạo thành cụm danh từ, ví dụ: "cảnh vật ngang ngửa"; có thể đi kèm với phó từ chỉ mức độ như "rất", "khá".

Từ liên quan:

• lộn xộn
• bừa bãi
• ngổn ngang
• bề bộn
• hỗn độn
• lung tung
• rối ren
• ngăn nắp
• gọn gàng
• trật tự