Coi chừng

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Chú ý giữ gìn, đề phòng điều không hay có thể thình lình xảy ra.

Ví dụ: Coi chừng trượt chân khi bước xuống bậc thang ướt.

Đặt câu với từ "Coi chừng"

Nghĩa: Chú ý giữ gìn, đề phòng điều không hay có thể thình lình xảy ra.

Học sinh tiểu học

• Coi chừng đường trơn kẻo ngã.
• Coi chừng bếp nóng, đừng chạm tay vào.
• Coi chừng bóng bay bay ra đường.

Học sinh THCS – THPT

• Đi xe đạp qua đoạn dốc, coi chừng đá lăn bất chợt.
• Đăng bài lên mạng, coi chừng bị hiểu sai lời mình.
• Trời sắp mưa lớn, coi chừng gió quật bay ô.

Người trưởng thành

• Coi chừng trượt chân khi bước xuống bậc thang ướt.
• Cậu ký hợp đồng nhớ coi chừng điều khoản nhỏ xíu ở cuối trang.
• Coi chừng lòng tốt bị lợi dụng nếu mình không tỉnh táo.
• Đêm khuya lái xe qua cầu, tôi tự nhắc mình coi chừng làn gió ngược.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Chú ý giữ gìn, đề phòng điều không hay có thể thình lình xảy ra.

Từ đồng nghĩa:

• đề phòng
• cảnh giác
• cẩn thận

Từ trái nghĩa:

• chủ quan
• lơ là
• bất cẩn

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
coi chừng	Khẩu ngữ, cảnh báo trực tiếp; mức độ vừa–mạnh, sắc thái đề phòng. Ví dụ: Coi chừng trượt chân khi bước xuống bậc thang ướt.
đề phòng	Trang trọng/trung tính; mức độ vừa; rộng, dùng được trong đa số ngữ cảnh cảnh báo. Ví dụ: Trời sắp mưa to, nhớ đề phòng đường trơn.
cảnh giác	Trang trọng; mức độ vừa–mạnh, nhấn vào sự tỉnh táo trước nguy cơ. Ví dụ: Đi đêm qua đoạn này phải cảnh giác.
cẩn thận	Trung tính/khẩu ngữ; mức độ vừa; khuyên giữ gìn, tránh rủi ro. Ví dụ: Ra đường nhớ cẩn thận xe cộ.
chủ quan	Trung tính; mức độ mạnh đối lập, thiếu đề phòng. Ví dụ: Đừng chủ quan khi qua đường vắng.
lơ là	Khẩu ngữ; mức độ vừa, buông lỏng cảnh giác. Ví dụ: Trực ca đêm mà lơ là là nguy hiểm.
bất cẩn	Trang trọng/trung tính; mức độ vừa–mạnh, không cẩn thận. Ví dụ: Lái xe bất cẩn dễ gây tai nạn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để cảnh báo người khác về nguy hiểm hoặc rủi ro có thể xảy ra.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường được thay thế bằng các từ ngữ trang trọng hơn như "cảnh báo" hoặc "lưu ý".
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong đối thoại để thể hiện sự căng thẳng hoặc nguy hiểm.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự cảnh báo, lo lắng hoặc nhắc nhở.
• Thuộc khẩu ngữ, thường không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhắc nhở ai đó về một nguy cơ hoặc rủi ro ngay trước mắt.
• Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách chính thức.
• Thường đi kèm với ngữ điệu mạnh để nhấn mạnh sự cảnh báo.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ bị nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "cẩn thận" nhưng "coi chừng" thường mang tính khẩn cấp hơn.
• Người học cần chú ý ngữ điệu khi sử dụng để tránh hiểu nhầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, có thể đứng một mình như một câu mệnh lệnh.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng đầu câu khi làm câu mệnh lệnh; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "coi chừng xe", "coi chừng ngã".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ hoặc cụm danh từ chỉ đối tượng cần đề phòng, ví dụ: "coi chừng trẻ con", "coi chừng chó".

Từ liên quan:

• cẩn thận
• cảnh giác
• đề phòng
• chú ý
• thận trọng
• canh chừng
• trông chừng
• phòng ngừa
• lơ là
• bất cẩn