Đề thi thử vào lớp 6 môn Tiếng Việt - Đề số 23

Đề bài

ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 6

Môn: Tiếng Việt

Đề số 23

Bài 1 (2,0 điểm)

Đọc các đoạn văn sau, trả lời câu hỏi hoặc thực hiện yêu cầu nêu dưới:

     (1) Mùa hè hoa mào gà đỏ đến chói mắt. Hoa lựu như những đốm lửa lập loè về mùa hè. Mùa thu hoa lộc vừng như những tràng pháo đỏ nhỏ treo khá kín đáo trên cành lá nhiều tầng, phải nhìn thấy thảm đỏ dưới gốc ta mới biết trên cành hoa đang nở rộ.

(Hoa đỏ, Băng Sơn)

     (2) Trên những cành thẳng có những chấm mắt nhỏ gồ ghề, dáng đối trúc, mấy chùm hoa trắng điểm lên ít lá non, xanh mơn mởn, bóng loáng. Cành to khoẻ, hoa chỉ điểm năm ba chùm, nhưng người ta không cảm thấy là ít, hình như hoa lê sợ sự thừa thãi. Dưới trời quang đãng của tiết xuân muộn, trong nắng trong gió, những chùm hoa rung động nhẹ trước mắt tôi giống như bướm trắng, nhưng là những cánh bướm bay đến từ một phương trời nào khác.

(Hoa trái quanh tôi, Hoàng Phủ Ngọc Tường)

     (3) Gió mang theo cái vị nồng nồng tanh tanh của dòng sông lắm tôm nhiều cá. Măng lồ ô sắp tàn, đang cố vươn những búp vàng sậm lên lưng chừng rừng. Nom hao hao những ngọn nến khổng lồ đang cháy. Cháy nhợt nhạt. Cháy giữa một trời mưa.

(Nắng đồng bằng, Chu Lai)

Câu 1. Nối mỗi đoạn văn và nội dung của mỗi đoạn sao cho phù hợp.

Câu 2. Loài hoa nào KHÔNG được nhắc đến trong đoạn (1)?

A. Hoa mào gà

B. Hoa thược dược

C. Hoa lộc vừng

D. Hoa lựu

Câu 3. Trong câu “Cành to khoẻ, hoa chỉ điểm năm ba chùm, nhưng người ta không cảm thấy là ít, hình như hoa lê sợ sự thừa thãi.”, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?

Câu 4. Trong đoạn (3), sự vật nào được so sánh với những búp măng lồ ô?

A. những ngọn đèn tí hon

B. những búp vàng sậm

C. những chiếc ô nhỏ

D. những ngọn nến khổng lồ đang cháy

Bài 2 (1,0 điểm)

Gạch dưới từ ngữ đúng chính tả trong các cặp sau:

Bài 3 (0,5 điểm)

Phân loại các từ sau thành ba nhóm từ đồng nghĩa:

sực nức, thơm ngát, non sông, thơm nồng, quốc gia, giang sơn, lung linh, lấp lánh, long lanh, lóng lánh, đất nước, ngào ngạt

Bài 4 (1,5 điểm)

Đọc những câu văn sau và thực hiện yêu cầu nêu dưới:

(1) Sư tử cười nhạo rồi tha cho chuột đi.

(2) Bỗng một chú chuột nhắt xuất hiện làm phiền giấc ngủ của sư tử.

(3) Lúc ấy, chuột vô tình đi ngang và nhận ra vị ân nhân của mình.

(4) Sư tử thức giấc, tức giận vồ ngay lấy chuột nhắt.

(5) Chuột nhanh chóng gặm rách tấm lưới cứu sư tử thoát nạn.

(6) Một ngày nọ, sư tử chẳng may lọt vào bẫy của người thợ săn.

(7) Sư tử đang chợp mắt dưới tán cây xanh mát.

(8) Chuột bèn van xin sư tử tha mạng cho mình.

a. Sắp xếp các câu trên theo trình tự hợp lí để được một câu chuyện hoàn chỉnh.

(7) - ….. - …… - ….. - …… - (6) - ….. - ……

b. Từ “đi” trong câu (3) được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Hãy giải thích.

c. Hãy xác định thành phần trạng ngữ và chức năng của trạng ngữ ấy trong câu (6).

Bài 5 (2,0 điểm)

Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu nêu dưới:

(Bão, Phan Trung Hiếu)

a. Xếp các từ in đậm vào nhóm từ loại phù hợp.

b. Trong khổ thơ (1), có thể thay từ “xô” bằng từ “chạm” được không? Vì sao?

c. Giải nghĩa từ “xơ xác” trong khổ thơ (2). Tìm một từ trái nghĩa với từ “xơ xác”.

d. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nhân hoá được sử dụng trong khổ thơ (3).

Bài 6 (3,0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau:

Em yêu từng sợi nắng cong

Bức tranh thuỷ mặc dòng sông con đò

Em yêu chao liệng cánh cò

Cánh đồng mùa gặt lượn lờ vàng ươm.

(Hoàng Thanh Tâm)

Đất nước Việt Nam hiền hoà có biết bao cảnh đẹp, để lại trong lòng ta niềm yêu mến. Hãy viết một bức thư gửi tới một người bạn phương xa để miêu tả một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp của đất nước mình.

-------- Hết --------

Lời giải

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAHAY.COM

Bài 1

Câu 1. Nối mỗi đoạn văn và nội dung của mỗi đoạn sao cho phù hợp.

Phương pháp giải:

Em xác định nội dung của từng đoạn để nối đúng.

Lời giải chi tiết:

Đoạn (1) – (c); Đoạn (2) – (a); Đoạn (3) – (b)

Câu 2. Loài hoa nào KHÔNG được nhắc đến trong đoạn (1)?

A. Hoa mào gà

B. Hoa thược dược

C. Hoa lộc vừng

D. Hoa lựu

Phương pháp giải:

Em dựa vào tên các loài hoa được nhắc đến trong đoạn (1).

Lời giải chi tiết:

Loài hoa KHÔNG được nhắc đến trong đoạn (1) là hoa thược dược.

Đáp án B.

Câu 3. Trong câu “Cành to khoẻ, hoa chỉ điểm năm ba chùm, nhưng người ta không cảm thấy là ít, hình như hoa lê sợ sự thừa thãi.”, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?

Phương pháp giải:

Em dựa vào từ ngữ gợi tả để xác định biện pháp nghệ thuật.

Lời giải chi tiết:

Trong câu, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hoá.

Câu 4. Trong đoạn (3), sự vật nào được so sánh với những búp măng lồ ô?

A. những ngọn đèn tí hon

B. những búp vàng sậm

C. những chiếc ô nhỏ

D. những ngọn nến khổng lồ đang cháy

Phương pháp giải:

Em dựa vào hình ảnh so sánh để tìm sự vật được so sánh.

Lời giải chi tiết:

Trong đoạn (3), những ngọn nến khổng lồ đang cháy được so sánh với những búp măng lồ ô.

Đáp án D.

Bài 2 (1,0 điểm)

Gạch dưới từ ngữ đúng chính tả trong các cặp sau:

Phương pháp giải:

Em nhớ lại quy tắc chính tả.

Lời giải chi tiết:

Các từ, cụm từ viết đúng chính tả là: (1) giấu giếm; (2) dè sẻn; (3) hàm súc; (4) suôn sẻ; (5) xoay xở; (6) lãng mạn, (7) chẩn đoán; (8) khai trương

Bài 3 (0,5 điểm)

Phân loại các từ sau thành ba nhóm từ đồng nghĩa:

sực nức, thơm ngát, non sông, thơm nồng, quốc gia, giang sơn, lung linh, lấp lánh, long lanh, lóng lánh, đất nước, ngào ngạt

Phương pháp giải:

Em tìm ra 3 từ đại diện cho các nhóm nghĩa khác nhau rồi xếp các từ còn lại vào đúng nhóm.

Lời giải chi tiết:

Bài 4 (1,5 điểm)

Đọc những câu văn sau và thực hiện yêu cầu nêu dưới:

(1) Sư tử cười nhạo rồi tha cho chuột đi.

(2) Bỗng một chú chuột nhắt xuất hiện làm phiền giấc ngủ của sư tử.

(3) Lúc ấy, chuột vô tình đi ngang và nhận ra vị ân nhân của mình.

(4) Sư tử thức giấc, tức giận vồ ngay lấy chuột nhắt.

(5) Chuột nhanh chóng gặm rách tấm lưới cứu sư tử thoát nạn.

(6) Một ngày nọ, sư tử chẳng may lọt vào bẫy của người thợ săn.

(7) Sư tử đang chợp mắt dưới tán cây xanh mát.

(8) Chuột bèn van xin sư tử tha mạng cho mình.

a. Sắp xếp các câu trên theo trình tự hợp lí để được một câu chuyện hoàn chỉnh.

(7) - ….. - …… - ….. - …… - (6) - ….. - ……

b. Từ “đi” trong câu (3) được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Hãy giải thích.

c. Hãy xác định thành phần trạng ngữ và chức năng của trạng ngữ ấy trong câu (6).

Phương pháp giải:

a. Em sắp xếp câu văn lần lượt theo trình tự xảy ra sự việc.

b. Em giải nghĩa từ “đi” trong câu để xác định nghĩa gốc hay nghĩa chuyển.

c. Em xác định bộ phận trạng ngữ của câu rồi nêu nội dung của trạng ngữ.

Lời giải chi tiết:

a. (7) - (2) - (4) - (8) - (1) - (6) - (3) - (5)

b. Từ "đi" trong câu (3) được dùng với nghĩa gốc. Vì "đi" chỉ hoạt động tự dời chỗ của người, động vật từ chỗ này đến chỗ khác.

c. Thành phần trạng ngữ: “Một ngày nọ”

Chức năng: Bổ sung ý nghĩa thời gian cho nòng cốt câu.

Bài 5 (2,0 điểm)

Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu nêu dưới:

(Bão, Phan Trung Hiếu)

a. Xếp các từ in đậm vào nhóm từ loại phù hợp.

b. Trong khổ thơ (1), có thể thay từ “xô” bằng từ “chạm” được không? Vì sao?

c. Giải nghĩa từ “xơ xác” trong khổ thơ (2). Tìm một từ trái nghĩa với từ “xơ xác”.

d. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nhân hoá được sử dụng trong khổ thơ (3).

Phương pháp giải:

a. Em nhớ lại về danh từ, tính từ, động từ.

b. Em giải nghĩa từ “xô” và từ “chạm” rồi kiểm tra chúng có thể thay thế nhau không.

c. Em giải nghĩa từ “xơ xác” rồi tìm từ trái nghĩa.

d. Em dựa vào từ ngữ để chỉ ra biện pháp nhân hoá và nêu tác dụng của biện pháp đó.

Lời giải chi tiết:

a.

b. Trong khổ thơ (1), không thể thay từ “xô” bằng từ “chạm” vì:

+ “chạm” nghĩa là đụng nhẹ vào.

+ “xô” nghĩa là đẩy mạnh cho đổ, gợi những tác động mạnh của cơn bão.

c.

- Từ “xơ xác” trong khổ thơ (2) nghĩa là: tan tành, tả tơi, không còn nguyên vẹn, trông rất thảm hại.

- Từ trái nghĩa với từ “xơ xác”: lành lặn, lành, nguyên vẹn,...

d.

- Biện pháp nhân hóa: Tác giả dùng từ ngữ chỉ đặc điểm và hoạt động của con người để nói về bão: “chẳng vâng lời”, “suốt ngày gây gổ”, “là anh của gió”, “không ngoan” bằng gió.

- Tác dụng:

+ Giúp cho hình ảnh bão trở nên sống động, gần gũi, tinh nghịch như một đứa trẻ.

+ Nhấn mạnh sự tàn phá của cơn bão đối với cuộc sống của con người.

+ Thể hiện những nhận xét đầy hồn nhiên, đáng yêu về thế giới xung quanh qua con mắt quan sát thú vị của trẻ thơ.

Bài 6 (3,0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau:

Em yêu từng sợi nắng cong

Bức tranh thuỷ mặc dòng sông con đò

Em yêu chao liệng cánh cò

Cánh đồng mùa gặt lượn lờ vàng ươm.

(Hoàng Thanh Tâm)

Đất nước Việt Nam hiền hoà có biết bao cảnh đẹp, để lại trong lòng ta niềm yêu mến. Hãy viết một bức thư gửi tới một người bạn phương xa để miêu tả một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp của đất nước mình.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ đề bài và xác định bố cục, nội dung và hình thức.

- Về nội dung:

- Phần đầu thư:

+ Địa điểm và thời gian viết thư.

+ Lời thưa gửi.

- Phần chính:

+ Nêu mục đích, lí do viết thư.

+ Thăm hỏi tình hình của người nhận thư.

+ Thông báo tình hình của người viết thư.

+ Miêu tả một khung cảnh tươi đẹp mà em yêu mến.

- Phần cuối thư:

+ Lời chúc, lời hứa hẹn.

+ Chữ kí và họ tên.

- Về hình thức:

+ Đảm bảo hình thức của một bức thư.

+ Không mắc lỗi ngữ pháp, dùng từ, chính tả.

- Sáng tạo: Có câu văn hay, thể hiện ý tưởng sáng tạo, cái nhìn riêng của người viết.

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo:

Hà Nội, ngày 10 tháng 7 năm 2024

Nhật Linh thân mến!

Từ ngày cậu cùng gia đình chuyển vào thành phố Cần Thơ đến nay cũng đã hai năm rồi. Thời gian thấm thoắt trôi nhanh thật đấy! Vừa rồi mình quá bận học nên không liên lạc thường xuyên được với cậu, thông cảm cho mình nhé!

Dạo này cậu thế nào? Mình nghĩ chắc chắn năm học vừa rồi cậu đạt được thành tích rất tốt, đúng không? Đối với mình, cậu luôn là một tấm gương chăm ngoan, học giỏi, được thầy yêu bạn mến. Vì thế mình không ngạc nhiên đâu khi vào trong đó cậu vẫn giữ vị trí xuất sắc ở trong lớp và cậu xứng đáng được nhận điều đó mà. Còn mình, năm học này mình đã học môn Toán tiến bộ hơn, không còn sợ như trước đây nữa. Giờ mình đang được tận hưởng những ngày hè thật thú vị. Cuối tháng 6 vừa qua, bố mẹ đã thưởng cho mình một chuyến đi chơi Hà Giang, Nhật Linh ạ! Đây thực sự là một chuyến đi vô cùng ấn tượng với mình, đặc biệt là phong cảnh ở cao nguyên đá Đồng Văn.

Chắc cậu cũng biết Hà Giang là một tỉnh nằm ở điểm đầu cực Bắc trên bản đồ đất nước ta. Ở độ cao trung bình từ 800 m đến 1.200 m so với mực nước biển, Hà Giang là một quần thể núi non hùng vĩ, địa hình hiểm trở. Để lên được cao nguyên đá Đồng Văn, mình phải trải qua những con đường khúc khuỷu bao quanh núi, những đoạn đường đèo hiểm trở với nhiều khúc cua tay áo; có những đoạn đường một bên là núi cao chót vót, một bên là vực sâu thăm thẳm đã khiến mình bao phen hồi hộp, căng thẳng. Cuối cùng, vượt qua quãng đường dài chừng 150 km như thế (tính từ trung tâm thành phố), gia đình mình đã đặt chân đến mảnh đất này.

Nơi đây không chỉ cao mà còn rất rộng, bốn bề bao phủ là những dãy núi đá vôi sừng sững. Những phiến đá lô nhô màu xám trải dài như một tuyệt tác của tạo hoá. Mẹ thiên nhiên đã tạo ra và sắp xếp từng mỏm núi đá nhọn hoắt giống như những chiếc tai mèo khổng lồ thành một bức tranh kì vĩ của tự nhiên. Chắc chắn cậu sẽ ngỡ ngàng đến thảng thốt khi được tận mắt thưởng ngoạn bức tranh hiếm có này.

Cao nguyên đá Đồng Văn hấp dẫn mình không chỉ bởi tuyệt tác nghệ thuật được tạo ra từ núi đá mà còn bởi vẻ đẹp được tạo ra từ con người nơi đây. Đó là những màu sắc của cỏ cây, hoa lá mà bàn tay con người góp phần chăm bón, vun trồng. Màu trắng của hoa mận, hoa ban tinh khôi mỗi độ xuân về. Màu vàng của hoa cải rực rỡ trong nắng sớm. Đó còn là màu vàng ruộm của những thửa ruộng bậc thang khi mùa lúa chín.

Nếu đến đây vào tháng 10, tháng 11 hằng năm thì chắc chắn cậu sẽ vô cùng thích thú với sắc tím nhẹ nhàng của những cánh đồng hoa tam giác mạch nở khắp các sườn đổi. Khi đến cao nguyên đá Đồng Văn vào mùa hè này, mình lại được ngắm màu xanh non mỡ màng của những nương ngô trồng xen kẽ giữa những rặng núi đá tai mèo. Khung cảnh ấy khiến mình thấy nơi đây vừa hùng vĩ, choáng ngợp, vừa thơ mộng, yên bình.

Mình mong rằng một ngày nào đó Nhật Linh sẽ được khám phá cao nguyên đá Đồng Văn và có những trải nghiệm tuyệt vời như thế. Chắc chắn rằng đó là vùng đất mà cậu sẽ không thể nào quên trong hành trình du lịch đến những miền đất mới của mình.

Thôi, mình xin dừng bút tại đây. Chúc cậu luôn mạnh khoẻ và có nhiều kỉ niệm thật thú vị trong mùa hè này. Có gì vui thì viết thư kể cho mình với nhé!

Bạn của cậu

Trần Hoàng Nam