Vội vã

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng hình
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

tính từ

Tỏ ra rất vội, hết sức muốn tranh thủ thời gian cho kịp.

Ví dụ: Anh vội vã rời nhà khi nghe điện thoại báo tin gấp.

2.

tính từ

Tỏ ra vội, không kịp có sự suy nghĩ, cân nhắc.

Ví dụ: Đừng vội vã quyết định khi dữ liệu còn thiếu.

Đặt câu với từ "Vội vã"

Nghĩa 1: Tỏ ra rất vội, hết sức muốn tranh thủ thời gian cho kịp.

Học sinh tiểu học

• Mẹ vội vã đưa em đến trường cho kịp giờ.
• Cô bé vội vã chạy theo chiếc xe buýt sắp rời bến.
• Chú bưu tá vội vã đạp xe khi trời vừa đổ mưa.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu học trò vội vã thu dọn sách vở vì trống vào lớp đã vang lên.
• Người bán hàng vội vã che lại sạp khi mây đen kéo đến.
• Nó vội vã băng qua sân, sợ lỡ buổi tập đội tuyển.

Người trưởng thành

• Anh vội vã rời nhà khi nghe điện thoại báo tin gấp.
• Trên vỉa hè, những bước chân vội vã chảy theo dòng xe, như nước tìm về một lối hẹp.
• Cô vội vã ký vào đơn xin nghỉ, lòng chỉ mong thoát khỏi căn phòng nặng mùi mệt mỏi.
• Trong khoảnh khắc hoàng hôn, người ta vội vã gom nắng, sợ đêm tràn xuống quá nhanh.

Nghĩa 2: Tỏ ra vội, không kịp có sự suy nghĩ, cân nhắc.

Học sinh tiểu học

• Bạn đừng vội vã trả lời khi chưa nghe hết câu hỏi.
• Cậu bé vội vã chọn đồ chơi rồi lại hối hận.
• Cô vội vã chấm điểm, nên bỏ sót một câu đúng.

Học sinh THCS – THPT

• Đừng vội vã kết luận chỉ vì nghe một phía.
• Cậu vội vã gửi tin nhắn xin lỗi, rồi thấy lời chưa đủ chín.
• Cô ấy vội vã nhận lời hứa, để rồi sau đó phải bối rối tìm cách thoái lui.

Người trưởng thành

• Đừng vội vã quyết định khi dữ liệu còn thiếu.
• Anh đã vội vã tha thứ, để rồi nhận ra mình chưa kịp hiểu điều gì đã xảy ra.
• Họ vội vã chạy theo một cơ hội lấp lánh, mà quên cân đo rủi ro nằm ở mặt khuất.
• Trong cơn tức giận, ta thường vội vã nói lời nặng, và chính lời ấy kéo ta xa nhau.

Xem thêm

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa 1: Tỏ ra rất vội, hết sức muốn tranh thủ thời gian cho kịp.

Từ đồng nghĩa:

• gấp gáp
• hối hả

Từ trái nghĩa:

• thong thả
• từ tốn

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
vội vã	mạnh; gấp gáp, thúc bách; trung tính-khẩu ngữ Ví dụ: Anh vội vã rời nhà khi nghe điện thoại báo tin gấp.
gấp gáp	mạnh; nhịp nhanh, dồn dập; trung tính Ví dụ: Bước chân gấp gáp rời bến xe.
hối hả	mạnh; dồn dập, cuống; khẩu ngữ-phổ thông Ví dụ: Mọi người hối hả thu dọn đồ đạc.
thong thả	nhẹ; chậm rãi, thư thái; trung tính Ví dụ: Cô ấy thong thả đi dạo trong công viên.
từ tốn	nhẹ; điềm đạm, chậm; trang trọng-văn chương Ví dụ: Ông cụ từ tốn kể lại câu chuyện.

Nghĩa 2: Tỏ ra vội, không kịp có sự suy nghĩ, cân nhắc.

Từ đồng nghĩa:

• hấp tấp
• vội vàng

Từ trái nghĩa:

• thận trọng
• điềm tĩnh

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
vội vã	tiêu cực nhẹ; hấp tấp, thiếu cân nhắc; trung tính-khẩu ngữ Ví dụ: Đừng vội vã quyết định khi dữ liệu còn thiếu.
hấp tấp	mạnh; thiếu suy xét; khẩu ngữ-phổ thông Ví dụ: Quyết định hấp tấp dẫn đến sai lầm.
vội vàng	trung bình; thiếu cân nhắc; trung tính Ví dụ: Đừng vội vàng kết luận khi chưa rõ sự việc.
thận trọng	mạnh; cân nhắc kỹ; trang trọng-trung tính Ví dụ: Hãy thận trọng trước khi ký hợp đồng.
điềm tĩnh	trung bình; bình thản, suy xét; trung tính Ví dụ: Cần điềm tĩnh đánh giá tình hình.

Ngữ cảnh sử dụng

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để diễn tả trạng thái gấp gáp trong các tình huống hàng ngày.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết có tính chất miêu tả hoặc tường thuật.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo cảm giác khẩn trương, căng thẳng trong các tác phẩm văn học.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác gấp gáp, khẩn trương.
• Thường mang sắc thái tiêu cực khi chỉ sự thiếu suy nghĩ, cân nhắc.
• Phù hợp với ngữ cảnh khẩu ngữ và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự gấp gáp, cần thiết về thời gian.
• Tránh dùng trong các văn bản cần sự chính xác và cân nhắc kỹ lưỡng.
• Thường đi kèm với các động từ chỉ hành động nhanh chóng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "vội vàng" nhưng "vội vã" thường mang sắc thái mạnh hơn.
• Tránh lạm dụng trong văn bản trang trọng để giữ tính chính xác.
• Chú ý ngữ cảnh để sử dụng từ phù hợp và tự nhiên.

Từ liên quan:

• vội
• gấp
• nhanh
• khẩn trương
• cấp tốc
• hối hả
• tất tả
• cuống quýt
• hấp tấp
• vội vàng

Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới