Vô tội vạ

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

(Hành động) bừa bãi, tuỳ tiện, bất chấp nguyên tắc, luật lệ.

Ví dụ: Đừng tiêu tiền vô tội vạ rồi mới lo trả nợ.

Đặt câu với từ "Vô tội vạ"

Nghĩa: (Hành động) bừa bãi, tuỳ tiện, bất chấp nguyên tắc, luật lệ.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy bấm còi vô tội vạ làm cả sân trường ồn ào.
• Em đừng vứt rác vô tội vạ xuống sân chơi.
• Bạn Nam nói chen vô tội vạ nên lớp rất khó nghe.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy chia sẻ tin đồn vô tội vạ, khiến cả nhóm hoang mang.
• Đừng bình luận vô tội vạ dưới bài của bạn, dễ làm người ta tổn thương.
• Trên đường về, vài người bấm còi vô tội vạ, phá vỡ trật tự giờ tan học.

Người trưởng thành

• Đừng tiêu tiền vô tội vạ rồi mới lo trả nợ.
• Ta không thể khen chê vô tội vạ, vì lời nói cũng có trách nhiệm.
• Khi quyền lực được dùng vô tội vạ, luật pháp trở nên mỏng như giấy.
• Mở cửa cho tự do là tốt, nhưng tự do vô tội vạ thì chỉ gieo thêm hỗn loạn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hành vi thiếu kiểm soát, không có kế hoạch.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, nhưng có thể xuất hiện trong các bài viết phê phán xã hội.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo hình ảnh sinh động về sự hỗn loạn.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ tiêu cực, phê phán.
• Thường dùng trong khẩu ngữ và văn viết phê phán.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thiếu kiểm soát hoặc không tuân thủ quy tắc.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc trung lập.
• Thường đi kèm với các hành động tiêu cực hoặc gây hại.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ bị nhầm lẫn với các từ chỉ sự tự do hoặc không bị ràng buộc.
• Khác biệt với "tự do" ở chỗ "vô tội vạ" mang nghĩa tiêu cực.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu sai ý nghĩa tiêu cực của từ.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để mô tả hành động hoặc trạng thái.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "hành động vô tội vạ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ hành động hoặc trạng thái, ví dụ: "làm việc vô tội vạ".

Từ liên quan:

• bừa
• tuỳ tiện
• bừa phứa
• cẩu thả
• lung tung
• hỗn độn
• vô nguyên tắc
• vô kỷ luật
• vô trách nhiệm
• liều lĩnh