Tiên trí

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Biết trước được những việc sẽ xảy ra.

Ví dụ: Nhà tiên tri nói đã tiên trí biến động sắp tới của thời tiết.

Đặt câu với từ "Tiên trí"

Nghĩa: Biết trước được những việc sẽ xảy ra.

Học sinh tiểu học

• Ông bà kể chuyện người thầy bói có thể tiên trí chuyện trời mưa.
• Cô bé tin rằng chú mèo đen có thể tiên trí ngày mai đi chơi vui.
• Bạn nhỏ đùa rằng mình tiên trí được bạn sẽ thắng trong trò chơi.

Học sinh THCS – THPT

• Người bán vé số khoe mình tiên trí được dãy số may mắn, khiến ai cũng tò mò.
• Trong truyện, nhà hiền triết tiên trí trận bão lớn, nên dân làng kịp chuẩn bị.
• Cậu ấy bảo đã tiên trí bài kiểm tra khó, nên ôn tập rất kỹ.

Người trưởng thành

• Nhà tiên tri nói đã tiên trí biến động sắp tới của thời tiết.
• Không ai có thể tiên trí mọi khúc quanh của đời người, chỉ có thể học cách ứng phó.
• Có người tự nhận tiên trí thị trường, nhưng thời gian thường vạch trần sự phỏng đoán.
• Đôi khi ta gọi là linh cảm, nhưng nhiều khi đó chỉ là kinh nghiệm được tô màu thành tiên trí.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Biết trước được những việc sẽ xảy ra.

Từ đồng nghĩa:

• tiên tri
• tiên đoán
• dự tri

Từ trái nghĩa:

• bất tri
• không biết

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tiên trí	trang trọng, văn chương; sắc thái mạnh, hàm ý năng lực đặc biệt Ví dụ: Nhà tiên tri nói đã tiên trí biến động sắp tới của thời tiết.
tiên tri	trung tính–trang trọng; tương đương nghĩa, dùng phổ biến hơn Ví dụ: Ông ấy được cho là có thể tiên tri những biến cố lớn.
tiên đoán	trung tính; mức độ hơi nhẹ hơn, vẫn chỉ biết trước Ví dụ: Bà lão tiên đoán một năm mùa màng bội thu.
dự tri	trang trọng, Hán Việt; gần như đồng nghĩa trực tiếp Ví dụ: Nhà hiền triết được nói là dự tri thời cuộc.
bất tri	trang trọng, Hán Việt; phủ định hoàn toàn việc biết Ví dụ: Về tai họa sắp đến, dân làng hoàn toàn bất tri.
không biết	khẩu ngữ, trung tính; đối nghĩa trực tiếp về trạng thái biết Ví dụ: Họ không biết điều gì sẽ xảy ra ngày mai.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về dự đoán, phân tích xu hướng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo ra sự huyền bí, kỳ ảo.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong các ngành liên quan đến dự báo như kinh tế, khí tượng.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự dự đoán, thường mang tính chất trang trọng.
• Thường xuất hiện trong văn viết hơn là khẩu ngữ.
• Có thể tạo cảm giác huyền bí hoặc khoa học tùy ngữ cảnh.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh khả năng dự đoán chính xác.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh đời thường, dễ gây hiểu nhầm.
• Thường đi kèm với các từ chỉ thời gian hoặc sự kiện cụ thể.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ như "dự đoán" hay "tiên đoán".
• Khác biệt ở mức độ chắc chắn và tính chất huyền bí.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai hoặc gây hiểu nhầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy tiên trí được tương lai."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ sự việc hoặc hiện tượng, ví dụ: "tiên trí sự kiện".

Từ liên quan:

• tiên đoán
• dự đoán
• dự báo
• tiên liệu
• đoán
• tiên tri
• liệu
• bói
• sấm
• quẻ