Tiếm

• Từ đơn
• Từ mượn
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Chiếm lấy chức, quyền, địa vị của người bề trên mình một cách ngang ngược.

Ví dụ: Y tiếm quyền khi sếp đi công tác dài ngày.

Đặt câu với từ "Tiếm"

Nghĩa: Chiếm lấy chức, quyền, địa vị của người bề trên mình một cách ngang ngược.

Học sinh tiểu học

• Ông chú tiếm ghế trưởng họ dù cụ vẫn còn khỏe.
• Trong truyện, tên quan tiếm quyền của vua và ra lệnh bừa bãi.
• Bạn nhỏ ngạc nhiên khi thấy kẻ xấu tiếm chức thầy trưởng làng.

Học sinh THCS – THPT

• Trong vở kịch lịch sử, tướng quân âm thầm tiếm ngôi khi vua lâm bệnh.
• Người quản lý lợi dụng hỗn loạn để tiếm quyền, biến lớp học thành nơi mình độc đoán.
• Chuyện cổ kể về kẻ tiếm vị, dùng mưu mẹo đẩy người đứng đầu xuống bên lề.

Người trưởng thành

• Y tiếm quyền khi sếp đi công tác dài ngày.
• Không ít triều đại sụp đổ từ khoảnh khắc một kẻ dưới tay âm thầm tiếm ngôi.
• Anh ta dựng phe cánh, lần lượt tiếm chức của những người đáng lẽ phải kế nhiệm.
• Trong cơ quan, ai cũng hiểu hắn đang rảo từng bước để tiếm vị, chỉ còn chờ dịp hợp thức hóa.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để chỉ hành động chiếm đoạt quyền lực một cách bất hợp pháp.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm lịch sử hoặc tiểu thuyết để miêu tả hành động chiếm quyền.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ tiêu cực, chỉ trích hành động chiếm đoạt quyền lực.
• Thường dùng trong văn viết, mang tính trang trọng và nghiêm túc.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh tính bất hợp pháp và ngang ngược của hành động chiếm quyền.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không trang trọng hoặc không liên quan đến quyền lực.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động chiếm đoạt khác như "cướp" hay "đoạt" nhưng "tiếm" nhấn mạnh vào quyền lực và địa vị.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh quyền lực để sử dụng từ này chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "tiếm quyền", "tiếm ngôi".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ chức vụ hoặc quyền lực, ví dụ: "quyền", "ngôi".

Từ liên quan:

• chiếm
• đoạt
• soán
• cướp
• thôn tính
• xâm chiếm
• lấn
• thâu tóm
• giành
• độc chiếm