Thân sĩ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Người có học thức thuộc tầng lớp trên trong xã hội cũ.

Ví dụ: Ông ấy là một thân sĩ có tiếng trong vùng.

Đặt câu với từ "Thân sĩ"

Nghĩa: Người có học thức thuộc tầng lớp trên trong xã hội cũ.

Học sinh tiểu học

• Ông thân sĩ trong làng hay dạy trẻ con chữ nghĩa.
• Các thân sĩ ngồi hàng đầu trong lễ hội đình làng.
• Bức tranh vẽ một thân sĩ mặc áo dài và đội khăn xếp.

Học sinh THCS – THPT

• Vị thân sĩ đứng ra khuyên dân giữ nếp làng, ai cũng nghe theo.
• Trong truyện, thân sĩ thường xuất hiện với dáng điềm đạm và lời nói chừng mực.
• Ngôi nhà cổ của một thân sĩ toát lên vẻ uy nghi nhưng cũng rất gần gũi.

Người trưởng thành

• Ông ấy là một thân sĩ có tiếng trong vùng.
• Nếp sống của thân sĩ không chỉ ở áo mũ, mà ở cách ông đối đãi với người nghèo.
• Giữa biến động thời thế, vài thân sĩ vẫn giữ liêm sỉ như một ngọn đèn khuya.
• Bà kể về một thân sĩ đã dùng bút mực thay cho roi vọt để thay đổi quê hương.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Người có học thức thuộc tầng lớp trên trong xã hội cũ.

Từ đồng nghĩa:

• sĩ phu
• hào mục

Từ trái nghĩa:

• dân đen
• bạch đinh

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thân sĩ	trung tính, lịch sử–xã hội, trang trọng nhẹ Ví dụ: Ông ấy là một thân sĩ có tiếng trong vùng.
sĩ phu	trang trọng, cổ điển; sắc thái Nho học truyền thống Ví dụ: Các sĩ phu đã đứng ra lãnh đạo phong trào Duy Tân.
hào mục	cổ–lịch sử, hơi địa vị địa phương; phạm vi hẹp nhưng gần nghĩa tầng lớp trên có ảnh hưởng Ví dụ: Trong làng, hào mục thường bàn việc chung tại đình.
dân đen	khẩu ngữ–cổ, sắc thái hạ thấp, đối lập tầng lớp dưới Ví dụ: Thời ấy, dân đen khó bề tiếp xúc với quan lại hay thân sĩ.
bạch đinh	cổ–lịch sử, trung tính–mô tả; chỉ dân thường không có đặc quyền Ví dụ: So với thân sĩ, bạch đinh ít cơ hội học hành.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về lịch sử hoặc xã hội học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tái hiện bối cảnh xã hội cũ.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự tôn trọng và trang trọng khi nhắc đến tầng lớp có học thức trong xã hội cũ.
• Thường xuất hiện trong văn viết, đặc biệt là các tài liệu lịch sử hoặc văn học.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các nhân vật lịch sử hoặc bối cảnh xã hội thời xưa.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại hoặc khi nói về xã hội ngày nay.
• Thường đi kèm với các từ chỉ bối cảnh lịch sử để làm rõ nghĩa.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ tầng lớp xã hội khác như "quý tộc" hay "trí thức".
• Chú ý không dùng từ này để chỉ người có học thức trong xã hội hiện đại.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "một vị thân sĩ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các từ chỉ định (một, vị), tính từ (cao quý), hoặc động từ (là, trở thành).

Từ liên quan:

• sĩ phu
• trí thức
• học giả
• văn nhân
• quân tử
• kẻ sĩ
• nho sĩ
• học sĩ
• quan
• quý tộc