Rọ mõm

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Đồ dùng giống cái rọ nhỏ, thường đan bằng tre nứa, buộc úp vào mõm một số súc vật để ngăn không cho chúng cắn hoặc ăn các cây trồng.

Ví dụ: Chủ nhà cho chó đeo rọ mõm khi đưa ra nơi công cộng.

Đặt câu với từ "Rọ mõm"

Nghĩa: Đồ dùng giống cái rọ nhỏ, thường đan bằng tre nứa, buộc úp vào mõm một số súc vật để ngăn không cho chúng cắn hoặc ăn các cây trồng.

Học sinh tiểu học

• Bác nông dân đeo rọ mõm cho con bò để nó không ăn rau.
• Con chó đeo rọ mõm nên không cắn bừa.
• Người chăn trâu buộc rọ mõm để trâu không gặm lúa.

Học sinh THCS – THPT

• Trước khi thả chó ra đường, chú ấy cẩn thận gài rọ mõm để bảo đảm an toàn.
• Ở bờ ruộng, con trâu mang rọ mõm, mắt nó vẫn hiền mà miệng thôi gặm mạ non.
• Con bò đeo rọ mõm, lũ cỏ dại xung quanh bỗng bình yên hẳn.

Người trưởng thành

• Chủ nhà cho chó đeo rọ mõm khi đưa ra nơi công cộng.
• Ở bìa nương, con trâu đeo rọ mõm đứng thở, mùi rơm và nắng trộn lẫn trong buổi trưa lặng gió.
• Rọ mõm giúp người nuôi giữ được hàng rào rau khỏi những cú ngoạm bất chợt của đàn bò.
• Đôi lúc, chiếc rọ mõm nhỏ bé lại nhắc ta về trách nhiệm của người chủ: tự do cho vật nuôi phải đi cùng an toàn cho người khác.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc chăm sóc và quản lý động vật, đặc biệt là chó.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Được sử dụng trong các tài liệu hướng dẫn về an toàn động vật hoặc quy định pháp luật liên quan đến việc nuôi chó.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường xuất hiện trong các tài liệu thú y hoặc nông nghiệp.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách sử dụng chủ yếu là thực dụng và kỹ thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần mô tả cụ thể về việc kiểm soát hành vi của động vật.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến động vật hoặc nông nghiệp.
• Không có nhiều biến thể, nhưng có thể thay thế bằng từ "mõm rọ" trong một số trường hợp.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ chỉ dụng cụ khác như "dây xích".
• Khác biệt với "dây xích" ở chỗ "rọ mõm" chỉ dùng cho mõm, không phải để giữ chặt toàn bộ con vật.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh liên quan đến động vật.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, kết hợp từ "rọ" và "mõm".

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau động từ hoặc trước tính từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "rọ mõm chó", "rọ mõm bằng tre".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với động từ (đeo, tháo), tính từ (chặt, lỏng), và các từ chỉ định (cái, chiếc).

Từ liên quan:

• rọ
• mõm
• dây
• xích
• vòng
• đai
• cương
• hàm thiếc
• buộc
• cột