Gián
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Bọ có thân dẹp, râu dài, cánh mỏng màu nâu, có mùi hôi; sống ở nơi tối và ấm.
Ví dụ:
Trong kẽ tủ, vài con gián bất ngờ bò ra khi tôi bật đèn.
Nghĩa: Bọ có thân dẹp, râu dài, cánh mỏng màu nâu, có mùi hôi; sống ở nơi tối và ấm.
1
Học sinh tiểu học
- Tối qua, em thấy một con gián chạy dưới gầm tủ.
- Mẹ bảo đóng nắp thùng rác để không thu hút gián.
- Con mèo ngồi rình, thấy gián là đuổi theo ngay.
2
Học sinh THCS – THPT
- Nhà bếp ẩm và tối dễ khiến gián chui vào tìm thức ăn.
- Bạn Lan đặt bẫy cạnh góc tường vì gián hay bò ra vào chỗ đó.
- Mùi hôi của gián khiến cả nhóm vội dọn sạch khu vực chậu rửa.
3
Người trưởng thành
- Trong kẽ tủ, vài con gián bất ngờ bò ra khi tôi bật đèn.
- Những đêm oi nóng, gián từ ống thoát nước ngoi lên như thể cả căn nhà là lãnh địa của chúng.
- Tôi dùng tinh dầu sả, hy vọng mùi thơm này khiến gián nản lòng rút lui.
- Gián thích nơi tối ấm; còn tôi chỉ muốn một căn bếp khô ráo, sạch mùi và yên tĩnh.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về côn trùng gây hại trong nhà.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Được nhắc đến trong các bài viết về vệ sinh, sức khỏe hoặc sinh học.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến, trừ khi dùng để tạo hình ảnh hoặc ẩn dụ.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường xuất hiện trong nghiên cứu sinh học hoặc kiểm soát dịch hại.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái tiêu cực do liên quan đến vệ sinh kém.
- Phong cách trung tính trong văn viết, nhưng có thể mang cảm giác khó chịu trong khẩu ngữ.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi nói về vấn đề vệ sinh hoặc kiểm soát côn trùng.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc khi không cần thiết nhấn mạnh đến côn trùng.
- Không có nhiều biến thể, nhưng có thể dùng từ "bọ" để chỉ chung chung.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các loại côn trùng khác nếu không mô tả rõ ràng.
- Khác biệt với "bọ" ở chỗ "gián" chỉ một loại cụ thể có đặc điểm nhận dạng rõ ràng.
- Chú ý không dùng từ này để chỉ các loại côn trùng không liên quan.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ như "con gián", "gián nhà".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với lượng từ (một, vài), tính từ (to, nhỏ), và động từ (bắt, diệt).
