Xưng hô

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Tự xưng mình và gọi người khác là gì đó khi nói với nhau để biểu thị tính chất của mối quan hệ với nhau.

Ví dụ: Trong buổi họp, tôi xưng hô tôi – anh cho dễ trao đổi.

Đặt câu với từ "Xưng hô"

Nghĩa: Tự xưng mình và gọi người khác là gì đó khi nói với nhau để biểu thị tính chất của mối quan hệ với nhau.

Học sinh tiểu học

• Con chưa biết xưng hô thế nào với cô giáo nên hỏi mẹ.
• Bạn mới chuyển lớp, nhớ xưng hô lễ phép với thầy cô.
• Ở nhà, em xưng hô là con với bố mẹ cho đúng.

Học sinh THCS – THPT

• Vào câu lạc bộ, bạn ấy lúng túng vì chưa biết xưng hô ra sao với anh chị khóa trên.
• Nhóm bạn thống nhất xưng hô bằng tên để nói chuyện thoải mái hơn.
• Trong email gửi cô, mình xưng hô em – cô để thể hiện sự tôn trọng.

Người trưởng thành

• Trong buổi họp, tôi xưng hô tôi – anh cho dễ trao đổi.
• Đi công tác miền Trung, tôi điều chỉnh cách xưng hô để tránh vô ý thất lễ.
• Khi gặp đối tác lớn tuổi, chị chọn xưng hô em – anh, vừa lịch sự vừa giữ khoảng cách.
• Trên mạng xã hội, cách xưng hô đổi theo không khí: thân thì tớ – cậu, công việc thì tôi – bạn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ cách gọi tên, danh xưng giữa các cá nhân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các nghiên cứu về ngôn ngữ hoặc văn hóa.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để thể hiện mối quan hệ giữa các nhân vật, tạo chiều sâu cho câu chuyện.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự thân mật hoặc trang trọng tùy thuộc vào ngữ cảnh và mối quan hệ giữa các bên.
• Thường thuộc khẩu ngữ, nhưng cũng có thể xuất hiện trong văn chương để tạo sắc thái cho nhân vật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần thể hiện mối quan hệ xã hội hoặc tình cảm giữa các cá nhân.
• Tránh dùng trong các văn bản chính thức trừ khi cần phân tích ngôn ngữ hoặc văn hóa.
• Có thể thay đổi tùy theo vùng miền và văn hóa địa phương.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn giữa các cách xưng hô trong các mối quan hệ khác nhau.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh và mối quan hệ để chọn cách xưng hô phù hợp.
• Khác biệt tinh tế với "gọi tên" ở chỗ "xưng hô" bao hàm cả cách tự xưng và gọi người khác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy xưng hô như thế nào?"

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người, đại từ nhân xưng, hoặc trạng từ chỉ cách thức.

Từ liên quan:

• gọi
• hô
• nói
• thưa
• chào
• hỏi
• đáp
• trò chuyện
• giao tiếp
• đối thoại