Xu mị

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(ít dùng) Nịnh nịt nhằm cầu lợi.

Ví dụ: Anh ta xu mị sếp để kiếm chỗ đứng.

Đặt câu với từ "Xu mị"

Nghĩa: (ít dùng) Nịnh nịt nhằm cầu lợi.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy cứ xu mị cô giáo để mong được khen.
• Nó xu mị bác bảo vệ để được cho vào trước.
• Cậu bé xu mị chủ quán để xin thêm phần quà.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn ấy xu mị lớp trưởng để mong được ưu ái khi chia việc.
• Anh chàng luôn xu mị quản lý, hy vọng được giao phần dễ.
• Cậu ta nói lời ngọt như mật, xu mị thầy chủ nhiệm để xin điểm cộng.

Người trưởng thành

• Anh ta xu mị sếp để kiếm chỗ đứng.
• Những lời tán dương quá mức ấy chỉ là màn xu mị nhằm bợ quyền.
• Có người chọn cách xu mị, thay vì làm việc tử tế, để rút ngắn đường thăng tiến.
• Tôi không chịu nổi kiểu xu mị giả ngọt, khi mục đích chỉ là vét chút lợi riêng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (ít dùng) Nịnh nịt nhằm cầu lợi.

Từ đồng nghĩa:

• xu nịnh
• bợ đỡ
• nịnh bợ

Từ trái nghĩa:

• chính trực
• thẳng thắn

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xu mị	mức độ mạnh; sắc thái chê bai; trang trọng/văn viết, hơi cổ Ví dụ: Anh ta xu mị sếp để kiếm chỗ đứng.
xu nịnh	trung tính-chê; mức độ vừa; phổ thông Ví dụ: Anh ta cứ xu nịnh sếp để mong thăng chức.
bợ đỡ	khẩu ngữ; mức độ mạnh; chê bai rõ Ví dụ: Đừng bợ đỡ lãnh đạo như thế.
nịnh bợ	phổ thông; mức độ vừa; chê bai Ví dụ: Hắn nịnh bợ cấp trên để kiếm lợi.
chính trực	trang trọng; phẩm chất đối lập; mức độ mạnh Ví dụ: Người chính trực không xu mị để cầu lợi.
thẳng thắn	phổ thông; mức độ vừa; thái độ ngay thẳng Ví dụ: Cô ấy thẳng thắn góp ý, không xu mị ai cả.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thỉnh thoảng xuất hiện trong các bài viết phê phán hành vi nịnh bợ.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học để miêu tả tính cách nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ tiêu cực, phê phán hành vi không chân thành.
• Thường dùng trong văn viết, đặc biệt là trong các bài viết phê phán.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn phê phán hành vi nịnh bợ một cách không chân thành.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự trang trọng hoặc tích cực.
• Thường dùng trong ngữ cảnh tiêu cực hoặc chỉ trích.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "nịnh bợ" nhưng có sắc thái nhẹ nhàng hơn.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm ý nghĩa tiêu cực.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cô ấy xu mị".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc tổ chức, ví dụ: "xu mị sếp".

Từ liên quan:

• nịnh
• bợ
• tâng bốc
• xum xoe
• xun xoe
• khúm núm
• luồn cúi
• luồn
• cúi