Xằng

• Từ đơn
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Sai, trái với lẽ phải.

Ví dụ: Anh ta vu khống xằng, làm danh dự người khác bị tổn hại.

Đặt câu với từ "Xằng"

Nghĩa: Sai, trái với lẽ phải.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy bịa chuyện xằng để trốn làm bài tập.
• Đánh bạn là việc làm xằng, cô giáo đã nhắc nhở.
• Em không nên nói xằng khi chưa hiểu chuyện.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn đổ lỗi cho người khác một cách xằng, khiến cả nhóm bức xúc.
• Chê bai ngoại hình người khác là xằng, dù chỉ là đùa.
• Tin theo lời đồn xằng trên mạng có thể làm hại người vô tội.

Người trưởng thành

• Anh ta vu khống xằng, làm danh dự người khác bị tổn hại.
• Đôi khi một câu nói xằng trong cơn giận có thể phá hỏng cả một mối quan hệ.
• Đưa quyết định dựa trên dữ kiện xằng là tự đẩy mình vào sai lầm nối tiếp.
• Đừng lấy sự nóng nảy biện minh cho hành động xằng; trách nhiệm vẫn thuộc về ta.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Sai, trái với lẽ phải.

Từ đồng nghĩa:

• bậy

Từ trái nghĩa:

• đúng
• hợp lý

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xằng	Diễn tả sự sai trái, không đúng đắn, thường mang sắc thái tiêu cực, chê trách hành động hoặc lời nói thiếu suy nghĩ, vô lý, hoặc bất chấp lẽ phải. Ví dụ: Anh ta vu khống xằng, làm danh dự người khác bị tổn hại.
bậy	Khẩu ngữ, có ý chê trách, đôi khi mang sắc thái thô tục nhẹ. Ví dụ: Đừng có nói bậy trước mặt trẻ con.
đúng	Trung tính, phổ biến, khách quan. Ví dụ: Anh ấy đã trả lời đúng câu hỏi.
hợp lý	Trung tính, khách quan, thường dùng trong ngữ cảnh lập luận, quyết định. Ví dụ: Lập luận của anh ấy rất hợp lý.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động hoặc lời nói không đúng đắn, thiếu suy nghĩ.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì thiếu tính trang trọng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo sắc thái mạnh mẽ, nhấn mạnh sự sai trái.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự phê phán, chỉ trích, thường mang sắc thái tiêu cực.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự sai trái, thiếu đúng đắn của hành động hoặc lời nói.
• Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc khi cần diễn đạt một cách trang trọng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "sai trái", cần chú ý ngữ cảnh để dùng đúng.
• Không nên lạm dụng để tránh làm giảm tính trang trọng của lời nói hoặc văn bản.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau danh từ hoặc động từ để bổ nghĩa; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "nói xằng", "làm xằng".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ, động từ; ví dụ: "lời nói xằng", "hành động xằng".

Từ liên quan:

• sai
• trái
• bậy
• bạ
• càn
• quấy
• vô lý
• phi lý
• lầm
• nhầm