Tưới tiêu

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Đưa nước vào và làm thoát nước đi theo nhu cầu sinh trưởng của cây trồng (nói khái quát).

Ví dụ: Muốn cây khỏe, phải tưới tiêu đúng lúc, đúng cách.

Đặt câu với từ "Tưới tiêu"

Nghĩa: Đưa nước vào và làm thoát nước đi theo nhu cầu sinh trưởng của cây trồng (nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Cô chú nông dân tưới tiêu đều đặn để ruộng rau xanh tốt.
• Buổi sáng, bác mở nước tưới rồi tháo cống cho khô luống.
• Mưa lớn quá, họ phải tháo nước nhanh để vườn không úng.

Học sinh THCS – THPT

• Vụ này, hợp tác xã lên lịch tưới tiêu để lúa vừa đủ ẩm, không bị úng.
• Người trồng hoa luôn điều chỉnh tưới tiêu theo thời tiết, nắng thì cấp nước, mưa thì thoát nước.
• Nhờ hệ thống mương, việc tưới tiêu trở nên chủ động, cây không bị khát hay ngập.

Người trưởng thành

• Muốn cây khỏe, phải tưới tiêu đúng lúc, đúng cách.
• Tưới tiêu không chỉ là cho nước vào ruộng mà còn là nghệ thuật giữ và rút nước theo nhịp của mùa.
• Khi kênh mương thông suốt, người làm vườn nhẹ vai: tưới tiêu thuận thì mùa màng đáp lễ.
• Thiếu kế hoạch tưới tiêu, một cơn mưa trái mùa cũng đủ cuốn trôi công chăm bón.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Đưa nước vào và làm thoát nước đi theo nhu cầu sinh trưởng của cây trồng (nói khái quát).

Từ đồng nghĩa:

• thuỷ lợi

Từ trái nghĩa:

• bỏ hạn

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tưới tiêu	trung tính; kỹ thuật nông nghiệp; phạm vi khái quát, bao gồm cả tưới và tiêu nước Ví dụ: Muốn cây khỏe, phải tưới tiêu đúng lúc, đúng cách.
thuỷ lợi	trang trọng, kỹ thuật; mức độ rộng tương đương trong nông nghiệp Ví dụ: Khu vực này áp dụng mô hình thủy lợi hiện đại cho cánh đồng.
bỏ hạn	khẩu ngữ – trung tính; chỉ để mặc khô hạn, trái hẳn tinh thần chủ động tưới tiêu Ví dụ: Vì thiếu nhân lực, nhiều ruộng bị bỏ hạn cả vụ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về công việc nông nghiệp hoặc làm vườn.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Phổ biến trong các tài liệu nông nghiệp, báo cáo khoa học về nông nghiệp và môi trường.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến trong nông nghiệp, kỹ thuật thủy lợi và quản lý tài nguyên nước.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách trang trọng hơn trong văn bản viết và chuyên ngành.
• Thường dùng trong ngữ cảnh kỹ thuật và chuyên môn.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các hoạt động liên quan đến quản lý nước cho cây trồng.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến nông nghiệp hoặc thủy lợi.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể kết hợp với các từ khác để chỉ rõ hơn, như "hệ thống tưới tiêu".

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hoạt động tưới nước đơn giản như "tưới cây".
• Khác biệt với "tưới" ở chỗ "tưới tiêu" bao hàm cả việc thoát nước.
• Chú ý dùng đúng trong ngữ cảnh nông nghiệp để tránh hiểu nhầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "tưới tiêu cây trồng", "tưới tiêu đồng ruộng".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ cây trồng hoặc địa điểm, ví dụ: "cây trồng", "đồng ruộng".

Từ liên quan:

• tưới
• tiêu
• dẫn
• thoát
• thuỷ lợi
• kênh
• mương
• cống
• đập
• bơm