Thuỷ lợi

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ mượn
• Từ đa nghĩa
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

danh từ

Việc lợi dụng tác dụng của nước và chống các tác hại của nó.

Ví dụ: Thuỷ lợi gồm việc đưa nước phục vụ sản xuất và phòng chống tác hại của nước.

2.

danh từ

Ngành khoa học nghiên cứu về thủy lợi.

Ví dụ: Thuỷ lợi là một ngành khoa học và kỹ thuật về quản lý, khai thác và bảo vệ nguồn nước.

Đặt câu với từ "Thuỷ lợi"

Nghĩa 1: Việc lợi dụng tác dụng của nước và chống các tác hại của nó.

Học sinh tiểu học

• Nông dân đào mương dẫn nước về ruộng là công việc thuỷ lợi.
• Đắp bờ giữ nước để lúa không bị khô là làm thuỷ lợi.
• Chắn cát, ngăn nước lũ tràn vào làng cũng thuộc thuỷ lợi.

Học sinh THCS – THPT

• Xây kênh nội đồng để tưới rau mùa khô là một hoạt động thuỷ lợi thiết thực.
• Đội thanh niên dọn rác ở cống, giúp nước thoát nhanh khi mưa lớn—đó cũng là thuỷ lợi.
• Đắp đê, kè bờ sông để giữ đất, giữ nước, tất cả đều nằm trong công tác thuỷ lợi.

Người trưởng thành

• Thuỷ lợi gồm việc đưa nước phục vụ sản xuất và phòng chống tác hại của nước.
• Những bờ kè giữ sông không chỉ là bê tông; đó là ký ức về bao mùa lũ trong công cuộc thuỷ lợi.
• Khi hạn kéo dài, một kế hoạch thuỷ lợi tốt cứu cả cánh đồng khỏi nứt nẻ.
• Từ con mương nhỏ đến con đập lớn, thuỷ lợi là cách ta thương lượng với dòng nước.

Nghĩa 2: Ngành khoa học nghiên cứu về thủy lợi.

Học sinh tiểu học

• Bạn Lan học ngành thuỷ lợi để biết cách xây đập an toàn.
• Thầy giới thiệu ngành thuỷ lợi là ngành nghiên cứu nước phục vụ sản xuất.
• Anh trai em học thuỷ lợi để thiết kế kênh tưới cho ruộng.

Học sinh THCS – THPT

• Ngành thuỷ lợi đào tạo kỹ sư tính toán dòng chảy, thiết kế kênh mương, đê đập.
• Bạn tôi chọn học thuỷ lợi vì muốn nghiên cứu cách chống ngập cho thành phố.
• Trong buổi hướng nghiệp, cô nói ngành thuỷ lợi kết hợp kiến thức nước, đất và công trình.

Người trưởng thành

• Thuỷ lợi là một ngành khoa học và kỹ thuật về quản lý, khai thác và bảo vệ nguồn nước.
• Các viện thuỷ lợi đang mô phỏng lũ để đề xuất bản đồ ngập chính xác hơn.
• Chính sách phát triển cần tiếng nói của chuyên gia thuỷ lợi, không chỉ của quy hoạch đô thị.
• Người học thuỷ lợi phải đọc dòng nước như đọc một bản đồ vận mệnh của vùng đất.

Xem thêm

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa 1: Việc lợi dụng tác dụng của nước và chống các tác hại của nó.

Từ đồng nghĩa:

• thuỷ nông

Từ trái nghĩa:

• thuỷ hại

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thuỷ lợi	trung tính, chuyên môn, hành chính-kỹ thuật Ví dụ: Thuỷ lợi gồm việc đưa nước phục vụ sản xuất và phòng chống tác hại của nước.
thuỷ nông	chuyên môn, truyền thống; thiên về khía cạnh tưới tiêu nông nghiệp (gần nghĩa phổ dụng) Ví dụ: Công tác thủy nông/thủy lợi ở đồng bằng cần được tăng cường.
thuỷ hại	chuyên môn, trung tính; chỉ tác hại do nước (đối lập phạm vi tác động) Ví dụ: Biện pháp thủy lợi nhằm giảm thiểu thủy hại do lũ.

Nghĩa 2: Ngành khoa học nghiên cứu về thủy lợi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản liên quan đến nông nghiệp, quản lý tài nguyên nước và phát triển hạ tầng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến, đặc biệt trong các tài liệu kỹ thuật, nghiên cứu khoa học và báo cáo dự án liên quan đến quản lý nước và nông nghiệp.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và ngữ cảnh chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các vấn đề liên quan đến quản lý nước, nông nghiệp và phát triển hạ tầng.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến kỹ thuật hoặc khoa học.
• Thường đi kèm với các thuật ngữ chuyên ngành khác như "công trình thuỷ lợi", "hệ thống thuỷ lợi".

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ gần nghĩa như "thuỷ điện" hoặc "thuỷ sản".
• Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách chính xác và phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "thuỷ lợi quốc gia", "dự án thuỷ lợi".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với tính từ, động từ, và danh từ khác, ví dụ: "công trình thuỷ lợi", "phát triển thuỷ lợi".

Từ liên quan:

• nước
• thuỷ
• công trình
• kỹ thuật
• quản lý
• xây dựng
• đê
• đập
• kênh