Thẳng tay

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Mạnh mẽ, không chút nương nhẹ hoặc thương hại.

Ví dụ: Quản lý kỷ luật thẳng tay với hành vi gian lận.

Đặt câu với từ "Thẳng tay"

Nghĩa: Mạnh mẽ, không chút nương nhẹ hoặc thương hại.

Học sinh tiểu học

• Thầy cô nhắc bạn vi phạm thì xử lý thẳng tay, không bao che.
• Trọng tài phạt thẳng tay cầu thủ đá xấu.
• Mẹ dẹp đống đồ chơi bừa bộn thẳng tay vì con không chịu dọn.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn lớp trưởng thu điện thoại dùng sai giờ học một cách thẳng tay, không chần chừ.
• Huấn luyện viên loại thẳng tay những ai lười tập, để đội bóng giữ kỷ luật.
• Giám khảo cắt thẳng tay phần thi hát sai nhịp, giữ công bằng cho cuộc thi.

Người trưởng thành

• Quản lý kỷ luật thẳng tay với hành vi gian lận.
• Anh ta cắt thẳng tay mọi khoản chi vô bổ, như thể rạch một đường dứt khoát vào thói quen cũ.
• Chị ấy chấm dứt thẳng tay mối quan hệ độc hại, chọn sự bình yên cho mình.
• Pháp luật cần xử lý thẳng tay những kẻ trục lợi, để sự công chính không bị mặc cả.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Mạnh mẽ, không chút nương nhẹ hoặc thương hại.

Từ đồng nghĩa:

• tuyệt tình

Từ trái nghĩa:

• khoan dung
• nương tay
• nhân nhượng
• bao dung

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thẳng tay	mức độ rất mạnh; sắc thái quyết liệt, lạnh lùng; ngữ vực trung tính-khẩu ngữ Ví dụ: Quản lý kỷ luật thẳng tay với hành vi gian lận.
tuyệt tình	mạnh, lạnh lùng; hơi văn chương Ví dụ: Cô ấy tuyệt tình cắt đứt mọi liên lạc.
khoan dung	nhẹ đến trung tính; bao dung, vị tha; trang trọng-trung tính Ví dụ: Anh ấy tỏ ra khoan dung với lỗi lầm của người khác.
nương tay	nhẹ; khẩu ngữ; giảm nhẹ mức độ trừng phạt Ví dụ: Cô giáo đã nương tay khi chấm bài.
nhân nhượng	trung tính; mềm dẻo, chịu bớt cứng rắn Ví dụ: Hai bên nhân nhượng để đạt thỏa thuận.
bao dung	nhẹ; cảm xúc ấm áp, vị tha; trung tính-văn chương Ví dụ: Chị có tấm lòng bao dung với mọi người.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động quyết liệt, không khoan nhượng.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các bài viết mang tính phê phán hoặc chỉ trích.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo ấn tượng mạnh về hành động hoặc cảm xúc của nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự quyết đoán, không khoan nhượng.
• Thường mang sắc thái tiêu cực hoặc chỉ trích.
• Phù hợp với khẩu ngữ và văn chương hơn là văn bản chính thức.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự quyết liệt trong hành động.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự nhẹ nhàng hoặc ngoại giao.
• Thường đi kèm với các hành động mang tính phê phán hoặc trừng phạt.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ bị hiểu nhầm là hành động bạo lực nếu không có ngữ cảnh rõ ràng.
• Khác biệt với "nhẹ nhàng" ở mức độ quyết liệt và không khoan nhượng.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh gây hiểu lầm hoặc xúc phạm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để chỉ hành động hoặc thái độ không khoan nhượng.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "hành động thẳng tay".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ hành động hoặc đối tượng, ví dụ: "trừng phạt thẳng tay".

Từ liên quan:

• nghiêm
• khắc
• quyết liệt
• dứt khoát
• tàn nhẫn
• nhẫn tâm
• gay gắt
• nghiêm khắc
• kiên quyết
• mạnh mẽ