Nhật nguyệt

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Mặt trời và mặt trăng.

Ví dụ: Người ta ví tình yêu bền bỉ như vòng quay của nhật nguyệt.

Đặt câu với từ "Nhật nguyệt"

Nghĩa: Mặt trời và mặt trăng.

Học sinh tiểu học

• Đêm nay trăng sáng, em ngước nhìn mà nhớ đến nhật nguyệt trên trời.
• Tranh treo tường vẽ núi, sông và cả nhật nguyệt rất đẹp.
• Thầy kể chuyện xưa nói nhật nguyệt thay nhau soi sáng trái đất.

Học sinh THCS – THPT

• Trong bài thơ, hình ảnh nhật nguyệt được dùng để nói về thời gian tuần hoàn.
• Người xưa quan sát nhật nguyệt để đo mùa màng và định ngày lễ hội.
• Nhìn nhật nguyệt đi qua đỉnh núi, em thấy nhịp quay của vũ trụ thật kỳ diệu.

Người trưởng thành

• Người ta ví tình yêu bền bỉ như vòng quay của nhật nguyệt.
• Trên mặt trống đồng, hoa văn nhật nguyệt hiện lên như lời nhắc về cội nguồn.
• Qua khung cửa sổ, nhật nguyệt xoay vần, còn ta học cách bình thản trước đổi thay.
• Trong đêm tĩnh, tôi nghĩ về nhật nguyệt như hai con mắt của bầu trời.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết có tính chất văn chương hoặc khi cần diễn đạt một cách trang trọng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Phổ biến, thường dùng để tạo hình ảnh thơ mộng hoặc biểu tượng.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và cổ điển.
• Thường xuất hiện trong văn chương và nghệ thuật hơn là trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn tạo ra một hình ảnh thơ mộng hoặc khi viết văn bản có tính chất nghệ thuật.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc văn bản kỹ thuật.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể kết hợp với các từ khác để tạo thành cụm từ mang tính biểu tượng.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ chỉ thiên thể khác nếu không chú ý đến ngữ cảnh.
• Khác biệt với từ "mặt trời" và "mặt trăng" ở chỗ "nhật nguyệt" thường mang tính biểu tượng hơn.
• Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với các yếu tố văn chương khác trong câu.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "nhật nguyệt chiếu sáng".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với động từ (chiếu sáng, mọc, lặn) hoặc tính từ (sáng, tối).

Từ liên quan:

• mặt trời
• mặt trăng
• trăng
• sao
• trời
• vũ trụ
• hành tinh
• thái dương
• nguyệt
• ngày