Ngược đãi

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Đối xử tàn nhẫn.

Ví dụ: Anh ta bị tố ngược đãi vợ con trong nhiều năm.

Đặt câu với từ "Ngược đãi"

Nghĩa: Đối xử tàn nhẫn.

Học sinh tiểu học

• Ông chủ ngược đãi con chó, bỏ đói và đánh nó.
• Bạn nhỏ báo cô giáo khi thấy bạn bị anh lớn ngược đãi.
• Người quản lý vườn thú bị phạt vì ngược đãi các con vật.

Học sinh THCS – THPT

• Cô bé quyết định lên tiếng khi thấy em họ bị dì ngược đãi mỗi ngày.
• Bộ phim tái hiện cảnh công nhân bị ông chủ ngược đãi, làm việc kiệt sức.
• Những bình luận độc ác trên mạng cũng có thể là cách ngược đãi tinh thần.

Người trưởng thành

• Anh ta bị tố ngược đãi vợ con trong nhiều năm.
• Không thể lấy áp lực công việc để biện minh cho việc ngược đãi cấp dưới.
• Ngược đãi đôi khi bắt đầu từ lời nói lạnh lùng rồi leo thang thành bạo lực.
• Xã hội tử tế là nơi mọi hình thức ngược đãi đều bị nhìn thẳng và chấm dứt.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Đối xử tàn nhẫn.

Từ đồng nghĩa:

• hành hạ
• đày đoạ
• bạo hành

Từ trái nghĩa:

• nâng niu
• quan tâm
• chăm sóc

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ngược đãi	mạnh, tiêu cực, ngữ vực trung tính–pháp lý/xã hội Ví dụ: Anh ta bị tố ngược đãi vợ con trong nhiều năm.
hành hạ	mạnh, sắc thái bạo lực thể xác/ tinh thần, khẩu ngữ–trung tính Ví dụ: Chủ nhà hành hạ người giúp việc suốt nhiều tháng.
đày đoạ	mạnh, thiên về kéo dài khổ sở, văn chương–trung tính Ví dụ: Cô bé bị đày đoạ bởi những trận mắng chửi và đánh đập.
bạo hành	mạnh, thuật ngữ pháp lý–xã hội, trang trọng Ví dụ: Anh ta bị khởi tố vì bạo hành vợ con.
nâng niu	nhẹ, âu yếm, tình cảm, khẩu ngữ–văn chương Ví dụ: Ông bà nâng niu các cháu như báu vật.
quan tâm	trung tính, chăm sóc, rộng nhưng phù hợp đối lập trực diện Ví dụ: Công ty luôn quan tâm đến phúc lợi nhân viên.
chăm sóc	trung tính, chăm nom cụ thể, phổ thông Ví dụ: Gia đình luôn chăm sóc người lớn tuổi chu đáo.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành vi đối xử tàn nhẫn trong gia đình hoặc xã hội.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng để mô tả các hành vi vi phạm nhân quyền hoặc bạo lực gia đình.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo kịch tính hoặc phê phán xã hội.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong các báo cáo về xã hội học, tâm lý học hoặc luật pháp.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm xúc tiêu cực, thường mang ý chỉ trích.
• Phong cách trang trọng khi dùng trong văn bản chính thức.
• Thường xuất hiện trong các ngữ cảnh nghiêm trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự tàn nhẫn trong cách đối xử.
• Tránh dùng trong các ngữ cảnh nhẹ nhàng hoặc không nghiêm trọng.
• Không có nhiều biến thể, nhưng có thể thay bằng từ "bạo hành" trong một số trường hợp.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành vi tiêu cực khác như "bạo hành" hay "áp bức".
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để tránh dùng sai.
• Đảm bảo hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của từ khi sử dụng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động đối xử tàn nhẫn.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "bị ngược đãi", "đã ngược đãi".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc động vật (nạn nhân), ví dụ: "ngược đãi trẻ em", "ngược đãi động vật".

Từ liên quan:

• hành hạ
• bạo hành
• tra tấn
• đày đoạ
• áp bức
• hà hiếp
• ức hiếp
• bạc đãi
• tàn nhẫn
• độc ác