Ngõng

• Từ đơn
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Mấu hình trụ để tra vào lỗ của một vật làm điểm tựa cho vật đó quay.

Ví dụ: Cái trục quay mượt vì ngõng khít với ổ đỡ.

Đặt câu với từ "Ngõng"

Nghĩa: Mấu hình trụ để tra vào lỗ của một vật làm điểm tựa cho vật đó quay.

Học sinh tiểu học

• Chiếc cối xay thóc quay trơn vì ngõng được bôi mỡ.
• Bánh xe đồ chơi không rơi ra nhờ có ngõng gắn chặt ở giữa.
• Cửa chuồng gà mở nhẹ vì cánh cửa xoay quanh cái ngõng.

Học sinh THCS – THPT

• Ông nội chỉ vào cái ngõng ở trục cối xay, bảo đó là chỗ tựa để cối quay đều.
• Chiếc quạt tay kiểu cổ dùng ngõng nhỏ làm điểm xoay cho hai nan quạt mở khép.
• Trong giờ công nghệ, thầy giải thích ngõng là phần trụ cắm vào ổ, giúp bánh răng quay mà không lệch.

Người trưởng thành

• Cái trục quay mượt vì ngõng khít với ổ đỡ.
• Thợ máy đo lại ngõng, chỉ cần sai một ly là bạc đạn ăn mòn ngay.
• Ở cái cửa gỗ cũ, ngõng rỉ sét làm cánh cửa rít lên như than thở mỗi lần xoay.
• Người thợ tiện vuốt ve bề mặt ngõng vừa tiện xong, thấy ánh kim mịn như một lời hứa về vòng quay bền bỉ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản kỹ thuật hoặc mô tả cơ khí.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong các tài liệu kỹ thuật, cơ khí và thiết kế máy móc.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang tính chất kỹ thuật, không có sắc thái cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi mô tả các chi tiết kỹ thuật trong cơ khí hoặc thiết kế máy móc.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến kỹ thuật để tránh gây khó hiểu.
• Không có nhiều biến thể, thường được dùng nguyên bản.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ khác không thuộc lĩnh vực kỹ thuật.
• Khác biệt với từ "trục" ở chỗ "ngõng" là mấu để tra vào lỗ, còn "trục" là thanh dài.
• Cần chú ý ngữ cảnh kỹ thuật để sử dụng chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "ngõng của bánh xe".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các tính từ chỉ trạng thái hoặc động từ chỉ hành động liên quan đến quay, ví dụ: "ngõng quay", "ngõng bị mòn".

Từ liên quan:

• trục
• cốt
• chốt
• mấu
• trụ
• ổ
• lỗ
• bản lề
• khớp
• thanh