Ngạo mạn

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Kiêu ngạo đến mức hỗn xược, tỏ ra khinh thường

Ví dụ: Anh ta trả lời phỏng vấn với thái độ ngạo mạn, coi thường người đối diện.

Đặt câu với từ "Ngạo mạn"

Nghĩa: Kiêu ngạo đến mức hỗn xược, tỏ ra khinh thường

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy nói chuyện với cô giáo bằng giọng ngạo mạn, làm cả lớp khó chịu.
• Cậu bé ngạo mạn khoe mình giỏi nhất và chê bai bạn khác.
• Em không thích thái độ ngạo mạn khi thắng trò chơi, vì như thế là coi thường bạn.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn thủ lĩnh đội bóng nói năng ngạo mạn, như thể mọi người chỉ là người phụ.
• Thắng cuộc thi, cậu ấy ngẩng cao đầu đầy ngạo mạn, liếc nhìn đối thủ bằng ánh mắt khinh bỉ.
• Trong nhóm, một bạn thường chặn lời người khác bằng giọng điệu ngạo mạn khiến ai cũng nản.

Người trưởng thành

• Anh ta trả lời phỏng vấn với thái độ ngạo mạn, coi thường người đối diện.
• Sự ngạo mạn làm méo mó tài năng, bởi nó biến sức mạnh thành cái cớ để hạ thấp người khác.
• Có người càng thành công càng ngạo mạn, tưởng mình đứng trên chuẩn mực và phép lịch sự.
• Đôi khi, một câu nói ngạo mạn đủ để đóng sập cánh cửa hợp tác đã mở rất lâu.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Kiêu ngạo đến mức hỗn xược, tỏ ra khinh thường

Từ đồng nghĩa:

• ngạo nghễ
• kiêu ngạo
• ngông cuồng
• xấc xược

Từ trái nghĩa:

• khiêm tốn
• nhún nhường
• khiêm nhường

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ngạo mạn	Mạnh, sắc thái miệt thị; trung tính–tiêu cực; dùng cả khẩu ngữ và trang trọng Ví dụ: Anh ta trả lời phỏng vấn với thái độ ngạo mạn, coi thường người đối diện.
ngạo nghễ	Mạnh, văn chương; kiêu hãnh đến mức khinh đời Ví dụ: Giọng hắn ngạo nghễ, coi thường tất cả.
kiêu ngạo	Trung tính–mạnh, phổ thông; thái độ tự cao khinh người Ví dụ: Cậu ta kiêu ngạo, chẳng nghe ai góp ý.
ngông cuồng	Mạnh, khẩu ngữ–phê phán; tự cao thái quá, coi thường phép tắc Ví dụ: Hắn ngông cuồng, xem thường luật lệ.
xấc xược	Mạnh, khẩu ngữ–miệt thị; hỗn láo vì tự cao Ví dụ: Thái độ xấc xược của nó làm ai cũng bực.
khiêm tốn	Trung tính–tích cực, phổ thông; hạ mình, tôn trọng người khác Ví dụ: Cô ấy rất khiêm tốn dù thành tích nổi bật.
nhún nhường	Nhẹ, lịch sự; chịu lép, tỏ ý nể người Ví dụ: Ông cụ nói năng nhún nhường với mọi người.
khiêm nhường	Trang trọng, văn chương; giữ mình, không khoe khoang Ví dụ: Nhà khoa học nổi tiếng mà vẫn khiêm nhường.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hoặc phê phán thái độ của ai đó.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết phê bình hoặc phân tích nhân vật, sự kiện.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Dùng để miêu tả tính cách nhân vật, tạo nên sự đối lập hoặc xung đột.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ tiêu cực, thường mang cảm giác khó chịu hoặc bực bội.
• Thuộc phong cách khẩu ngữ và văn viết phê phán.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn chỉ trích thái độ kiêu ngạo quá mức của ai đó.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự lịch sự hoặc tôn trọng.
• Thường đi kèm với các từ chỉ cảm xúc tiêu cực khác để nhấn mạnh.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "kiêu ngạo", nhưng "ngạo mạn" mang sắc thái tiêu cực hơn.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai, gây hiểu lầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

T) Che9c n
03ng ngef phe1p: T1b[0mednh t1b[0meb, th1b[0mc6 vai tr1b[0m2 ch1b[0md3ng trong c1b[0m2u l1b[0m0m v1b[0mc7 ng1b[0mfb.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

T1b[0meb gh1b[0m9p, kh1b[0m4ng k1b[0mbft h1b[0me3p v1b[0mdbi ph1b[0me5 t1b[0meb
111b[0mb7c tr1b[0mbf.

Đặc điểm cú pháp

Th1b[0m01b[0mddng
111b[0me3c
111b[0mb7t sau danh t1b[0meb, c1b[0m3 th1b[0ma1nh l1b[0m0m trung t1b[0m2m c1b[0me7a c1b[0me5m t1b[0meb t1b[0mednh t1b[0meb, v1b[0mdbi v1b[0mdbi: "ng1b[0m01b[0mddng ng1b[0ma1o m1b[0ma1n".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Th1b[0m01ng k1b[0mbft h1b[0me3p v1b[0mdbi danh t1b[0meb, ph1b[0mf3 t1b[0meb, v1b[0m0 c1b[0me5m t1b[0meb t1b[0mednh t1b[0meb.

Từ liên quan:

• kiêu ngạo
• kiêu căng
• tự phụ
• tự cao
• khinh khỉnh
• hợm hĩnh
• kênh kiệu
• trịch thượng
• khinh mạn
• ngông nghênh