Nếu mà

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

(dùng phối hợp với thì ở vế sau của câu, và thường ở dạng tách ra, có xen chủ ngữ ở giữa). Tổ hợp dùng để nêu một giả thiết ít có khả năng, có gì đó không bình thường hoặc trái với hiện thực.

Ví dụ: Nếu mà tôi nghỉ việc ngay bây giờ, thì mọi kế hoạch sẽ đảo lộn.

Đặt câu với từ "Nếu mà"

Nghĩa: (dùng phối hợp với thì ở vế sau của câu, và thường ở dạng tách ra, có xen chủ ngữ ở giữa). Tổ hợp dùng để nêu một giả thiết ít có khả năng, có gì đó không bình thường hoặc trái với hiện thực.

Học sinh tiểu học

• Nếu mà trời mưa vào giữa giờ ra chơi, thì chúng tớ đành ở trong lớp.
• Nếu mà con mèo biết nói, thì tớ sẽ hỏi nó thích ăn gì.
• Nếu mà hôm nay bỗng có tuyết ở Sài Gòn, thì cả lớp sẽ reo ầm lên.

Học sinh THCS – THPT

• Nếu mà mình trúng giải lớn trong cuộc thi vẽ, thì chắc cả lớp sẽ bất ngờ lắm.
• Nếu mà bài kiểm tra đột nhiên bị hủy, thì tụi mình sẽ thở phào nhẹ nhõm.
• Nếu mà thời gian quay ngược lại buổi sáng, thì mình đã không quên vở ở nhà.

Người trưởng thành

• Nếu mà tôi nghỉ việc ngay bây giờ, thì mọi kế hoạch sẽ đảo lộn.
• Nếu mà anh chịu nói thật từ đầu, thì có lẽ lòng tin đã không rạn nứt đến vậy.
• Nếu mà thành phố bỗng im lặng một đêm không còi xe, thì có khi ta mới nghe rõ mình đang mệt đến đâu.
• Nếu mà tuổi trẻ quay lại gõ cửa, thì tôi vẫn muốn chọn những lối rẽ cũ để xem mình có bước khác đi không.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (dùng phối hợp với thì ở vế sau của câu, và thường ở dạng tách ra, có xen chủ ngữ ở giữa). Tổ hợp dùng để nêu một giả thiết ít có khả năng, có gì đó không bình thường hoặc trái với hiện thực.

Từ đồng nghĩa:

• giả như
• nếu như
• giá mà
• giá như

Từ trái nghĩa:

• hễ
• miễn là
• nếu

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
nếu mà	khẩu ngữ, thân mật; nhấn mạnh giả định ít khả năng, sắc thái nhấn mạnh/đối lập hiện thực Ví dụ: Nếu mà tôi nghỉ việc ngay bây giờ, thì mọi kế hoạch sẽ đảo lộn.
giả như	trung tính–văn chương, nhẹ hơn, lịch thiệp Ví dụ: Giả như mai mưa thì chúng ta hoãn.
nếu như	trung tính, phổ thông; nhấn giả định Ví dụ: Nếu như anh đến thì em đi cùng.
giá mà	cảm thán, văn chương/khẩu ngữ; nuối tiếc, trái hiện thực Ví dụ: Giá mà trời tạnh thì ta đã đi rồi.
giá như	văn chương, hơi trang trọng; sắc thái nuối tiếc Ví dụ: Giá như anh có mặt thì khác rồi.
hễ	khẩu ngữ, trung tính; điều kiện thường xuyên/hiển nhiên (đối lập giả định ít khả năng) Ví dụ: Hễ trời mưa thì đường ngập.
miễn là	trung tính; điều kiện đủ, chủ động đặt điều kiện (không phải giả định trái hiện thực) Ví dụ: Miễn là anh đồng ý thì tôi làm.
nếu	trung tính; điều kiện chung, không nhấn ít khả năng (đối lập sắc thái ‘ít khả năng’) Ví dụ: Nếu trời mưa thì chúng ta hoãn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng trong các cuộc trò chuyện hàng ngày để diễn đạt giả thiết hoặc điều kiện không chắc chắn.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng trong các văn bản trang trọng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong đối thoại nhân vật để thể hiện tính cách hoặc tình huống giả định.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự không chắc chắn hoặc giả định, thường mang sắc thái nhẹ nhàng, không trang trọng.
• Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn diễn đạt một giả thiết không chắc chắn hoặc điều kiện không bình thường.
• Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt chính xác, rõ ràng.
• Thường đi kèm với "thì" ở vế sau để hoàn thiện ý nghĩa.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các cấu trúc điều kiện khác như "nếu" hoặc "giả sử".
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng tự nhiên và chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Liên từ, dùng để nối hai mệnh đề trong câu phức, thường xuất hiện ở đầu mệnh đề điều kiện.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là tổ hợp từ, không có hình thái biến đổi, thường kết hợp với "thì" ở mệnh đề sau.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng đầu mệnh đề điều kiện, có thể tách ra với chủ ngữ xen giữa, ví dụ: "Nếu mà anh ấy đến, thì chúng ta sẽ đi."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các mệnh đề có động từ hoặc tính từ, và thường đi kèm với "thì" ở mệnh đề kết quả.

Từ liên quan:

• nếu
• thì
• giá
• giả sử
• dẫu
• dù
• tuy
• nhưng
• mà
• giả định