Huỳnh quang

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Hiện tượng một số chất lỏng hoặc tỉnh thể phát ánh sáng trông thấy được khi được chiếu sáng bằng tia tử ngoại, tia X hoặc tia gamma.

Ví dụ: Loại bột này phát huỳnh quang khi soi đèn UV.

Đặt câu với từ "Huỳnh quang"

Nghĩa: Hiện tượng một số chất lỏng hoặc tỉnh thể phát ánh sáng trông thấy được khi được chiếu sáng bằng tia tử ngoại, tia X hoặc tia gamma.

Học sinh tiểu học

• Ống nghiệm phát huỳnh quang xanh khi cô chiếu đèn tia tử ngoại.
• Con đom đóm không phải huỳnh quang do đèn, mà là ánh sáng tự nó tạo ra.
• Nước thuốc nhuộm hiện vệt huỳnh quang dưới ánh đèn tím trong phòng thí nghiệm.

Học sinh THCS – THPT

• Chuỗi hạt nhựa trông bình thường, nhưng dưới đèn UV lại bật lên sắc huỳnh quang rực rỡ.
• Khi chiếu tia X vào mẫu khoáng, nhà khoa học quan sát vệt huỳnh quang để nhận biết thành phần.
• Trong buổi thực hành, tụi mình tắt đèn, bật đèn tím và cả bảng mẫu sáng huỳnh quang như sao đêm.

Người trưởng thành

• Loại bột này phát huỳnh quang khi soi đèn UV.
• Những vệt huỳnh quang trên tấm bản đồ hiện ra, lặng lẽ chỉ đường cho mắt người khảo sát.
• Trong phòng tối, huỳnh quang của khoáng chất như lời đáp ngắn ngủi trước câu hỏi của ánh sáng.
• Tiệm kiểm định dùng huỳnh quang để phát hiện các vết bẩn mà mắt thường không thấy.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết khoa học, kỹ thuật hoặc báo cáo nghiên cứu.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến trong các tài liệu về vật lý, hóa học và công nghệ chiếu sáng.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện tính chất khoa học, kỹ thuật, không mang cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các hiện tượng vật lý liên quan đến ánh sáng và chiếu sáng.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không chuyên môn hoặc khi giao tiếp hàng ngày.
• Thường đi kèm với các thuật ngữ khoa học khác để mô tả hiện tượng chi tiết.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "phát quang"; cần chú ý ngữ cảnh để dùng đúng.
• Người học cần phân biệt rõ với các hiện tượng quang học khác như "lân quang".
• Để sử dụng tự nhiên, nên kết hợp với các thuật ngữ khoa học liên quan.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau động từ hoặc trước động từ khi làm chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "ánh sáng huỳnh quang", "hiện tượng huỳnh quang".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ, động từ và các danh từ khác, ví dụ: "phát ra huỳnh quang", "huỳnh quang mạnh".

Từ liên quan:

• ánh sáng
• lân quang
• quang phổ
• tia
• bức xạ
• phóng xạ
• năng lượng
• vật lý
• tinh thể
• chất lỏng