Bức xạ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ đa nghĩa
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

danh từ

Sóng điện từ phát ra từ một vật.

Ví dụ: Bức xạ từ thiết bị y tế cần được kiểm soát nghiêm ngặt.

2.

động từ

Phát ra sóng điện từ.

Ví dụ: Thiết bị này bức xạ ở dải tần vi ba.

Đặt câu với từ "Bức xạ"

Nghĩa 1: Sóng điện từ phát ra từ một vật.

Học sinh tiểu học

• Đèn sưởi tỏa bức xạ làm ấm tay em.
• Mặt Trời gửi bức xạ xuống làm cây lớn nhanh.
• Cái lò nướng phát bức xạ nên em đứng xa cho an toàn.

Học sinh THCS – THPT

• Bức xạ Mặt Trời là nguồn năng lượng giúp Trái Đất có sự sống.
• Máy đo kêu tít tít vì mức bức xạ quanh phòng thí nghiệm tăng lên.
• Ban ngày, bức xạ mặt đất hấp thụ rồi tỏa ra khiến không khí gần mặt đường nóng rát.

Người trưởng thành

• Bức xạ từ thiết bị y tế cần được kiểm soát nghiêm ngặt.
• Bức xạ vũ trụ gõ lên vỏ tàu như cơn mưa vô hình, bền bỉ mà thầm lặng.
• Trong đêm lạnh, tôi thấy rõ bức xạ nhiệt từ bếp lò khiến không khí rung nhẹ.
• Các tiêu chuẩn an toàn quy định ngưỡng bức xạ cho khu vực làm việc có nguồn phóng xạ.

Nghĩa 2: Phát ra sóng điện từ.

Học sinh tiểu học

• Bóng đèn bức xạ ánh sáng làm phòng sáng lên.
• Than hồng bức xạ nhiệt, sưởi ấm cả nhà.
• Ăng-ten bức xạ sóng để radio bắt được nhạc.

Học sinh THCS – THPT

• Miếng kim loại được nung đỏ bắt đầu bức xạ mạnh ra môi trường xung quanh.
• Vệ tinh bức xạ tín hiệu đều đặn để trạm mặt đất theo dõi quỹ đạo.
• Trong thí nghiệm, ống tia X bức xạ photon năng lượng cao khi có điện áp đủ lớn.

Người trưởng thành

• Thiết bị này bức xạ ở dải tần vi ba.
• Khi bị kích thích, nguyên tử bức xạ một lượng tử ánh sáng rồi trở về trạng thái bền.
• Ăng-ten được thiết kế để bức xạ theo hướng ưu tiên, giảm nhiễu về phía sau.
• Một số vật liệu nóng chảy bức xạ dữ dội, buộc kỹ sư phải tăng khoảng cách an toàn.

Xem thêm

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết khoa học, báo cáo kỹ thuật hoặc tin tức liên quan đến khoa học và công nghệ.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến, đặc biệt trong vật lý, y học, và công nghệ thông tin.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và ngữ cảnh chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các hiện tượng vật lý liên quan đến sóng điện từ.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến khoa học hoặc kỹ thuật.
• Thường đi kèm với các thuật ngữ chuyên ngành khác để mô tả chi tiết hơn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ gần nghĩa như "phóng xạ"; cần chú ý ngữ cảnh để sử dụng đúng.
• Người học cần phân biệt rõ giữa danh từ và động từ khi sử dụng từ này.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ: Đóng vai trò chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu. Động từ: Đóng vai trò vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Danh từ: Thường đứng đầu câu hoặc sau động từ. Động từ: Thường đứng sau chủ ngữ. Có thể làm trung tâm của cụm danh từ hoặc cụm động từ, ví dụ: "bức xạ mặt trời", "bức xạ nhiệt".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Danh từ: Thường đi kèm với tính từ, lượng từ. Động từ: Thường đi kèm với trạng từ, bổ ngữ.

Từ liên quan:

• sóng
• tia
• năng lượng
• ánh sáng
• nhiệt
• phát
• truyền
• chiếu
• toả