Hoàng thượng

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Từ dùng để gọi vua một cách tôn kính.

Ví dụ: Quần thần đợi hoàng thượng ngự giá lâm triều.

Đặt câu với từ "Hoàng thượng"

Nghĩa: Từ dùng để gọi vua một cách tôn kính.

Học sinh tiểu học

• Quần thần quỳ xuống chào hoàng thượng.
• Hoàng thượng ngồi trên ngai vàng trong điện.
• Thái giám báo tin, hoàng thượng đã đến.

Học sinh THCS – THPT

• Người sứ giả cúi mình dâng biểu lên hoàng thượng.
• Trong sử ký, hoàng thượng ban chiếu để yên dân sau chiến loạn.
• Khi trống điểm canh, hoàng thượng xuất giá tuần du thành cũ.

Người trưởng thành

• Quần thần đợi hoàng thượng ngự giá lâm triều.
• Giữa tiếng trống vang, hoàng thượng cất lời, tựa như neo giữ lòng người vào trật tự mới.
• Vị trung thần dâng sớ can gián, mong hoàng thượng bớt hình phạt để giữ lòng dân.
• Trong tuồng cổ, chỉ cần nghe xưng 'hoàng thượng' là không khí sân khấu bỗng nghiêm trang hẳn.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Từ dùng để gọi vua một cách tôn kính.

Từ đồng nghĩa:

• thiên tử
• hoàng đế
• bệ hạ

Từ trái nghĩa:

• thần dân
• thứ dân

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
hoàng thượng	rất trang trọng, cổ điển/lịch sử, tôn kính cao, không dùng khẩu ngữ hiện đại Ví dụ: Quần thần đợi hoàng thượng ngự giá lâm triều.
thiên tử	trang trọng, cổ văn; sắc thái tôn quý tương đương Ví dụ: Thần xin bái kiến Thiên tử.
hoàng đế	trang trọng, trung tính-điển chế; dùng rộng trong văn sử Ví dụ: Hoàng đế giá lâm.
bệ hạ	rất trang trọng, xưng hô trực tiếp; cung đình Ví dụ: Tâu Bệ hạ, việc biên cương đã yên.
thần dân	trang trọng, cổ điển; đối lập địa vị (vua ↔ dân dưới quyền) Ví dụ: Thần dân khấu đầu bái tạ.
thứ dân	trang trọng, cổ sử; nhấn mạnh địa vị thấp đối lập với vua Ví dụ: Thứ dân không được tự tiện vào cung.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản lịch sử hoặc khi nói về các triều đại phong kiến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng trong các tác phẩm văn học, kịch, phim ảnh có bối cảnh lịch sử.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự tôn kính và trang trọng.
• Thường xuất hiện trong văn viết và nghệ thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các vị vua trong bối cảnh lịch sử hoặc nghệ thuật.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc các văn bản hiện đại không liên quan đến lịch sử.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ khác như "vua" hay "bệ hạ"; cần chú ý ngữ cảnh để dùng đúng.
• Không nên dùng để chỉ các nhà lãnh đạo hiện đại.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "hoàng thượng của triều đình".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với tính từ (ví dụ: "vĩ đại"), động từ (ví dụ: "ngự"), hoặc các danh từ khác (ví dụ: "triều đình").

Từ liên quan:

• vua
• hoàng đế
• thiên tử
• quốc vương
• hoàng hậu
• thái tử
• triều đình
• ngai vàng
• quân vương
• chúa