Gia thế
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Các thế hệ đời trước trong dòng họ, về một có quan hệ trực tiếp đến thân thế và sự nghiệp của một cá nhân nào đó (nói tổng quát).
Ví dụ:
Anh tìm hiểu gia thế trước khi viết tiểu sử nhân vật.
2.
danh từ
(dùng hạn chế trong một vài tổ hợp, sau d.). Dòng dõi quyền quý.
Nghĩa 1: Các thế hệ đời trước trong dòng họ, về một có quan hệ trực tiếp đến thân thế và sự nghiệp của một cá nhân nào đó (nói tổng quát).
1
Học sinh tiểu học
- Ông bà kể chuyện gia thế để con cháu biết nguồn gốc nhà mình.
- Bạn Minh vẽ sơ đồ gia thế, ghi tên ông cố, bà cố rất cẩn thận.
- Cô giáo dặn về hỏi cha mẹ về gia thế để làm bài tập làm văn.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bạn ấy tự hào về gia thế, nhưng vẫn cố gắng bằng sức mình.
- Trong buổi thuyết trình, Lan giới thiệu sơ lược về gia thế để mở đầu câu chuyện gia đình.
- Nhật ký của cậu ghi lại gia thế như những vòng cây, mỗi lớp là một đời người.
3
Người trưởng thành
- Anh tìm hiểu gia thế trước khi viết tiểu sử nhân vật.
- Chị không muốn bị đóng khung bởi gia thế; chị chọn đi con đường riêng.
- Nhà văn lần theo gia thế của bà cụ, mở ra cả một vùng ký ức lặng thầm.
- Người ta nhắc đến gia thế của ông như chiếc bóng dài phủ lên mọi lựa chọn của ông.
Nghĩa 2: (dùng hạn chế trong một vài tổ hợp, sau d.). Dòng dõi quyền quý.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường chỉ dùng trong các cuộc trò chuyện trang trọng hoặc khi nói về nguồn gốc gia đình.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về tiểu sử, lịch sử gia đình hoặc khi nhấn mạnh đến nền tảng gia đình của một cá nhân.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo bối cảnh cho nhân vật, đặc biệt khi muốn nhấn mạnh sự khác biệt về địa vị xã hội.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự trang trọng và có phần cổ điển khi nói về nguồn gốc gia đình.
- Thường mang sắc thái tôn trọng hoặc ngưỡng mộ khi nói về dòng dõi quyền quý.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh đến nền tảng gia đình hoặc dòng dõi của một cá nhân.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không trang trọng hoặc khi không cần thiết phải nhấn mạnh đến gia đình.
- Thường đi kèm với các từ chỉ địa vị xã hội cao để tạo ấn tượng mạnh hơn.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ gia đình khác như "gia đình" hay "dòng họ".
- Khác biệt với "gia đình" ở chỗ "gia thế" nhấn mạnh đến sự ảnh hưởng của dòng dõi đối với cá nhân.
- Chú ý không lạm dụng từ này trong các ngữ cảnh không phù hợp để tránh gây hiểu lầm về ý nghĩa.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định như "của", "về"; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "gia thế của anh ấy".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với các từ chỉ định (của, về), tính từ (quyền quý, giàu có) và động từ (có, biết).
