Đứng bóng
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
(Mặt trời) ở ngay đỉnh đầu, bóng in trên mặt đặt thu lại nhỏ nhất, ngắn nhất; thường chỉ khoảng thời gian giữa trưa.
Ví dụ:
Khi nắng đứng bóng, cả con đường trắng loá và bóng tôi dính sát gót.
Nghĩa: (Mặt trời) ở ngay đỉnh đầu, bóng in trên mặt đặt thu lại nhỏ nhất, ngắn nhất; thường chỉ khoảng thời gian giữa trưa.
1
Học sinh tiểu học
- Trưa nay mặt trời đứng bóng, bóng cây co lại sát gốc.
- Đến lúc đứng bóng, sân trường sáng rực và bóng em rất ngắn.
- Ông bảo khi mặt trời đứng bóng thì nghỉ ăn cơm trưa.
2
Học sinh THCS – THPT
- Chuông báo trưa vang lên đúng khi mặt trời đứng bóng, sân gần như không còn bóng đổ.
- Tụi mình hẹn gặp lúc mặt trời đứng bóng để khỏi bóng cây che mất vạch kẻ.
- Giữa đồng, nắng đứng bóng làm bóng người thu lại chỉ như một vệt nhỏ dưới chân.
3
Người trưởng thành
- Khi nắng đứng bóng, cả con đường trắng loá và bóng tôi dính sát gót.
- Quán vắng hẳn vào giờ đứng bóng, ai cũng tìm chỗ trú dưới mái hiên mát hơn.
- Ngày hè, đến lúc nắng đứng bóng, nhịp phố cũng chùng xuống như cần một hơi thở.
- Anh hẹn tôi vào giờ nắng đứng bóng, bảo đó là lúc thuận đường nhất để ghé qua.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ thời điểm giữa trưa khi mặt trời ở đỉnh đầu.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các bài viết về thiên văn học hoặc thời tiết.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh hoặc ẩn dụ về thời gian hoặc sự tĩnh lặng.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường không phổ biến, trừ khi liên quan đến nghiên cứu về ánh sáng hoặc thời gian.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự chính xác về thời gian trong ngày, thường mang tính trung lập.
- Thường thuộc khẩu ngữ, nhưng có thể xuất hiện trong văn chương để tạo hình ảnh.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn chỉ rõ thời điểm giữa trưa một cách hình ảnh.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự chính xác về thời gian theo giờ phút.
- Không có nhiều biến thể, thường chỉ dùng trong ngữ cảnh cụ thể về thời gian.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ thời gian khác như "giữa trưa".
- Không nên dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc chính xác tuyệt đối về thời gian.
- Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với ngữ cảnh cụ thể về thời gian trong ngày.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để mô tả trạng thái của mặt trời.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "Mặt trời đứng bóng".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ chỉ thời gian hoặc hiện tượng tự nhiên, ví dụ: "giữa trưa đứng bóng".
