Đổ đom đóm

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Cảm thấy như có nhiều đốm sáng loé ra trước mắt cùng một lúc, như khi bị đập mạnh vào mắt.

Ví dụ: Tôi vấp bậc thềm, choáng một cái rồi đổ đom đóm.

Đặt câu với từ "Đổ đom đóm"

Nghĩa: Cảm thấy như có nhiều đốm sáng loé ra trước mắt cùng một lúc, như khi bị đập mạnh vào mắt.

Học sinh tiểu học

• Bạn Nam va đầu vào cửa, hoa mắt đến mức đổ đom đóm.
• Em ngẩng dậy quá nhanh, choáng một cái rồi đổ đom đóm.
• Bị bóng bay đập vào trán, em sững lại và đổ đom đóm trước mắt.

Học sinh THCS – THPT

• Vừa đứng lên sau giờ thể dục, tôi choáng váng và đổ đom đóm.
• Quả bóng ném trúng vai, cơn đau lan lên đầu khiến tôi đổ đom đóm.
• Thiếu ngủ, cúi lâu rồi ngẩng phắt lên, tôi hoa mắt đến mức đổ đom đóm.

Người trưởng thành

• Tôi vấp bậc thềm, choáng một cái rồi đổ đom đóm.
• Nghe tin sét đánh giữa buổi họp, tôi bủn rủn người, mắt đổ đom đóm như vừa bị quật mạnh vào óc.
• Thiếu máu lại nhịn ăn, đứng dậy quá gấp, tôi đổ đom đóm và phải vịn tường cho khỏi ngã.
• Đập đầu vào cánh tủ, ánh sáng lốm đốm bắn ra trước mắt, tôi đổ đom đóm đến chảy nước mắt.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả cảm giác choáng váng sau khi bị va đập mạnh vào đầu hoặc mắt.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể được sử dụng để tạo hình ảnh sinh động về cảm giác choáng váng hoặc bất ngờ.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác bất ngờ, choáng váng, thường mang sắc thái tiêu cực.
• Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi miêu tả cảm giác sau một cú va đập mạnh vào đầu hoặc mắt.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc kỹ thuật.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể được dùng trong các câu chuyện để tạo hình ảnh sinh động.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ miêu tả cảm giác choáng váng khác như "hoa mắt".
• Khác biệt với "hoa mắt" ở chỗ "đổ đom đóm" thường do va đập mạnh gây ra.
• Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với ngữ cảnh cụ thể về va đập hoặc cú sốc vật lý.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy đổ đom đóm sau cú va chạm."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các danh từ chỉ người hoặc đại từ làm chủ ngữ, ví dụ: "tôi đổ đom đóm", "bạn đổ đom đóm".

Từ liên quan:

• hoa mắt
• choáng
• mờ
• tối
• chói
• loá
• nhức
• mỏi
• chớp
• loé