Dịch thuật

• Từ đơn
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Dịch (sách báo, tài liệu; nói khái quát).

Ví dụ: Tôi dịch báo cáo này sang tiếng Anh.

Đặt câu với từ "Dịch thuật"

Nghĩa: Dịch (sách báo, tài liệu; nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Cô dịch tài liệu sang tiếng Việt để cả lớp đọc.
• Bạn Lan dịch bài báo ngắn cho nhóm.
• Anh trai em dịch truyện thiếu nhi cho em nghe.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy dịch bài báo khoa học để làm tham khảo cho dự án.
• Mình phải dịch tóm tắt tài liệu trước khi thuyết trình.
• Nhóm dịch phần hướng dẫn ứng dụng để mọi người dễ dùng.

Người trưởng thành

• Tôi dịch báo cáo này sang tiếng Anh.
• Chúng tôi dịch hồ sơ để kịp nộp, vừa sát nghĩa vừa giữ giọng điệu.
• Cô ấy dịch bài luận với ý thức bảo toàn lập luận của tác giả.
• Khi dịch tài liệu, tôi cân nhắc từng từ để không phản bội ngữ cảnh.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Dịch (sách báo, tài liệu; nói khái quát).

Từ đồng nghĩa:

• dịch

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
dịch thuật	Trung tính, trang trọng, thường dùng trong ngữ cảnh chuyên nghiệp hoặc tổng quát cho việc chuyển đổi ngôn ngữ. Ví dụ: Tôi dịch báo cáo này sang tiếng Anh.
dịch	Trung tính, phổ biến, dùng cho cả văn nói và văn viết, ít trang trọng hơn 'dịch thuật'. Ví dụ: Anh ấy dịch cuốn sách này từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc chuyển ngữ một cách đơn giản, ví dụ "dịch bài hát này sang tiếng Anh".
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Phổ biến trong các tài liệu học thuật, báo cáo nghiên cứu khi cần chuyển ngữ chính xác.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Sử dụng khi nói về việc chuyển thể tác phẩm văn học, thơ ca sang ngôn ngữ khác.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến, đặc biệt trong dịch thuật tài liệu kỹ thuật, pháp lý, y khoa.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách trang trọng hơn trong văn viết và chuyên ngành.
• Khẩu ngữ thường nhẹ nhàng, không quá trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần chuyển ngữ chính xác và trung thực.
• Tránh dùng khi chỉ cần tóm tắt hoặc diễn giải ý chính.
• Thường đi kèm với ngôn ngữ nguồn và đích, ví dụ "dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh".

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "phiên dịch" khi nói về dịch nói.
• Khác biệt với "chuyển ngữ" ở mức độ chính xác và trung thực.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh và đối tượng để chọn từ phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và trước bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "dịch tài liệu", "dịch sách".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ (tài liệu, sách), trạng từ (nhanh chóng, chính xác).

Từ liên quan:

• phiên dịch
• biên dịch
• thông dịch
• chuyển ngữ
• giải nghĩa
• chú giải
• diễn giải
• ngôn ngữ
• văn bản