Dàn cảnh

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ đa nghĩa
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

động từ

(ct). Tổ chức và điều khiển việc trình bày tác phẩm nghệ thuật sân khấu hay điện ảnh.

Ví dụ: Đạo diễn dàn cảnh gọn ghẽ, nhịp diễn rõ ràng.

2.

động từ

(khẩu ngữ). Tổ chức và đứng bên trong để điều khiển một trò lừa bịp.

Ví dụ: Chúng dàn cảnh cướp giật rất bài bản.

Đặt câu với từ "Dàn cảnh"

Nghĩa 1: (ct). Tổ chức và điều khiển việc trình bày tác phẩm nghệ thuật sân khấu hay điện ảnh.

Học sinh tiểu học

• Cô đạo diễn dàn cảnh cho vở kịch của lớp.
• Chú bố trí ánh sáng và phông màn để dàn cảnh sân khấu.
• Các bạn xếp vị trí đứng để cô dàn cảnh cho cảnh mở màn.

Học sinh THCS – THPT

• Đạo diễn dàn cảnh khéo đến mức sân khấu như biến thành khu rừng thật.
• Cậu ấy phụ đạo cụ, nghe theo cô dàn cảnh từng mảng sáng tối.
• Nhờ dàn cảnh tinh tế, cảnh chia tay trên phim trở nên lặng người.

Người trưởng thành

• Đạo diễn dàn cảnh gọn ghẽ, nhịp diễn rõ ràng.
• Một cú lia máy dài chỉ hiệu quả khi đã dàn cảnh chặt chẽ từ vị trí diễn viên đến đường ánh sáng.
• Anh thích cách họ dàn cảnh tối giản, để diễn xuất tự kể câu chuyện.
• Không gian được dàn cảnh như bức tranh, mỗi chi tiết đều có ý đồ.

Nghĩa 2: (khẩu ngữ). Tổ chức và đứng bên trong để điều khiển một trò lừa bịp.

Học sinh tiểu học

• Bọn xấu dàn cảnh va chạm để trộm ví của chú.
• Hai người kia dàn cảnh hỏi đường rồi lừa lấy điện thoại.
• Chúng dàn cảnh té ngã để xin tiền người đi đường.

Học sinh THCS – THPT

• Nhóm kia dàn cảnh nhốn nháo để một đứa móc túi giữa bến xe.
• Hắn giả làm người tốt bụng, dàn cảnh trả đồ rơi để dẫn dụ nạn nhân.
• Tin nhắn trúng thưởng chỉ là chiêu dàn cảnh để lấy thông tin cá nhân.

Người trưởng thành

• Chúng dàn cảnh cướp giật rất bài bản.
• Một cuộc gọi mạo danh ngân hàng là mảnh ghép trong kế hoạch dàn cảnh lừa chuyển khoản.
• Hắn thuê người đóng vai khách mua, dàn cảnh khan hiếm để thổi giá.
• Có khi sự tin người lại chính là khoảng trống khiến kẻ gian dễ bề dàn cảnh.

Xem thêm

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động lừa đảo, sắp đặt tình huống giả tạo.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài báo, báo cáo về tội phạm hoặc nghệ thuật sân khấu.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Dùng để miêu tả quá trình sắp đặt, tổ chức một cảnh diễn.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngành sân khấu, điện ảnh và điều tra tội phạm.

Sắc thái & phong cách

• Có thể mang sắc thái tiêu cực khi nói về hành vi lừa đảo.
• Trang trọng hơn khi dùng trong ngữ cảnh nghệ thuật.
• Thường thuộc văn viết khi dùng trong báo chí hoặc học thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự sắp đặt, tổ chức có chủ đích.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến nghệ thuật hoặc lừa đảo.
• Có thể thay thế bằng từ "dàn dựng" trong ngữ cảnh nghệ thuật.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "dàn dựng" khi nói về nghệ thuật.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu sai ý nghĩa tiêu cực.
• Chú ý sắc thái từ để sử dụng phù hợp với ngữ cảnh.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "dàn cảnh một vở kịch", "dàn cảnh một vụ lừa đảo".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ sự việc hoặc sự kiện, ví dụ: "vở kịch", "vụ lừa đảo".

Từ liên quan:

• dàn dựng
• sắp đặt
• đạo diễn
• chỉ đạo
• kịch bản
• lừa bịp
• mưu mẹo
• biên kịch
• nguỵ tạo
• sân khấu