Cười trừ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

cười chỉ cốt để tránh khỏi phải trả lời người khác về một điều không phải nào đó của mình.

Ví dụ: Anh bị hỏi chuyện sai sót ở cơ quan, đành cười trừ.

Đặt câu với từ "Cười trừ"

Nghĩa: cười chỉ cốt để tránh khỏi phải trả lời người khác về một điều không phải nào đó của mình.

Học sinh tiểu học

• Cô hỏi vì sao đi muộn, em chỉ cười trừ.
• Mẹ phát hiện cái bút gãy, con cười trừ rồi né sang chuyện khác.
• Bạn thắc mắc bài tập, nó quên làm nên cười trừ cho qua.

Học sinh THCS – THPT

• Thầy nhắc nộp bài, nó quên mất, bèn cười trừ cho đỡ ngượng.
• Bạn trêu về điểm kiểm tra, cậu ấy cười trừ, không muốn giải thích.
• Bị hỏi lý do đến trễ, mình chỉ cười trừ, mong cuộc nói chuyện dừng lại.

Người trưởng thành

• Anh bị hỏi chuyện sai sót ở cơ quan, đành cười trừ.
• Chị biết mình lỡ lời trong buổi họp, chỉ cười trừ như một cách xin lỗi bất lực.
• Anh nghe câu hỏi xoáy về kế hoạch chưa xong, cười trừ, để im lặng bù cho câu trả lời.
• Đôi khi cười trừ là chiếc áo mỏng che đi sự lúng túng và mong người ta đừng hỏi thêm.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : cười chỉ cốt để tránh khỏi phải trả lời người khác về một điều không phải nào đó của mình.

Từ đồng nghĩa:

• cười gượng

Từ trái nghĩa:

• nói thẳng
• thú nhận

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
cười trừ	khẩu ngữ; sắc thái né tránh, yếu, hơi ngượng; trung tính về lịch sự Ví dụ: Anh bị hỏi chuyện sai sót ở cơ quan, đành cười trừ.
cười gượng	trung tính; mức độ tương đương, biểu lộ miễn cưỡng, lúng túng Ví dụ: Bị hỏi xoáy, anh chỉ cười gượng cho qua.
nói thẳng	khẩu ngữ; mạnh, trực diện, đối lập hành vi né tránh Ví dụ: Cậu đừng vòng vo nữa, nói thẳng cho mọi người biết đi.
thú nhận	trang trọng/trung tính; mạnh, đối mặt sai sót, trái với lẩn tránh Ví dụ: Sau cùng anh ấy thú nhận lỗi của mình.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn tránh trả lời trực tiếp một câu hỏi khó xử hoặc khi không muốn giải thích thêm về một tình huống.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tâm trạng hoặc hành động của nhân vật trong tình huống khó xử.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự lúng túng, né tránh hoặc không muốn đối đầu trực tiếp.
• Thuộc khẩu ngữ, thường mang sắc thái nhẹ nhàng, không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn tránh một câu hỏi hoặc tình huống khó xử mà không muốn gây căng thẳng.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự rõ ràng và minh bạch.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể kết hợp với các từ khác để miêu tả chi tiết hơn cảm xúc.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ bị hiểu nhầm là không nghiêm túc hoặc thiếu trách nhiệm nếu dùng không đúng ngữ cảnh.
• Khác với "cười mỉm" ở chỗ "cười trừ" thường mang ý né tránh, trong khi "cười mỉm" có thể chỉ đơn thuần là biểu hiện cảm xúc nhẹ nhàng.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và mối quan hệ với người đối thoại.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy chỉ cười trừ."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các đại từ nhân xưng hoặc danh từ chỉ người, ví dụ: "cô ấy cười trừ."

Từ liên quan:

• cười gượng
• cười nhạt
• cười xoà
• cười giả
• lảng
• né
• tránh
• phớt lờ
• ngại
• bối rối