Biểu kiến

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

(Hiện tượng thiên nhiên) có vẻ như vậy, nhưng thật ra không đúng như những gì ta thấy hoặc đo được.

Ví dụ: Chuyển động của Mặt Trời trên bầu trời chỉ là chuyển động biểu kiến.

Đặt câu với từ "Biểu kiến"

Nghĩa: (Hiện tượng thiên nhiên) có vẻ như vậy, nhưng thật ra không đúng như những gì ta thấy hoặc đo được.

Học sinh tiểu học

• Mặt Trời trông như đang quay quanh Trái Đất, nhưng đó chỉ là chuyển động biểu kiến.
• Buổi trưa, đường nhựa như rung lên vì nóng, nhưng sóng nóng làm ta thấy nước là biểu kiến.
• Trăng mọc to ở chân trời là cảm giác biểu kiến, vì trăng không lớn hơn.

Học sinh THCS – THPT

• Sao băng có vẻ lao thẳng xuống, nhưng quỹ đạo ta nhìn thấy chỉ là biểu kiến do góc nhìn.
• Mặt Trăng đổi màu cam khi ở thấp là hiện tượng biểu kiến do ánh sáng qua lớp khí quyển dày hơn.
• Tốc độ biểu kiến của đám mây có thể rất nhanh khi gió mạnh, nhưng thực chất khoảng cách khiến ta nhầm.

Người trưởng thành

• Chuyển động của Mặt Trời trên bầu trời chỉ là chuyển động biểu kiến.
• Độ nở to của trăng rằm ở đường chân trời là hiệu ứng biểu kiến, đánh lừa cảm giác về kích thước.
• Cột nước lăn tăn xa xa trông như ảo ảnh sa mạc; đó là biến dạng biểu kiến do khúc xạ nhiệt.
• Trong đêm, sao như nhấp nháy hỗn loạn; sự lấp lánh biểu kiến ấy do khí quyển khuấy đảo, không phải do sao tự đổi sáng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết khoa học, báo cáo nghiên cứu.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong thiên văn học, vật lý và các ngành khoa học tự nhiên.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự khách quan, trung lập, không mang cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết học thuật và chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần diễn tả hiện tượng có vẻ ngoài khác với bản chất thực sự.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì có thể gây khó hiểu.
• Thường đi kèm với các thuật ngữ khoa học để giải thích hiện tượng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự rõ ràng hoặc hiển nhiên.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu sai ý nghĩa.
• Không nên dùng thay thế cho các từ chỉ sự thật hoặc thực tế.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm định ngữ hoặc vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có biến hình và không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng trước danh từ để bổ nghĩa hoặc sau chủ ngữ để làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "hiện tượng biểu kiến".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ hiện tượng hoặc sự vật, ví dụ: "hiện tượng biểu kiến", "sự kiện biểu kiến".

Từ liên quan:

• ảo
• giả
• hư
• nguỵ
• sai
• lầm
• lừa
• mờ
• thật
• thực