Ăn vạ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Dùng chiêu nằm ra để đòi cho kì được hoặc để bắt đền.

Ví dụ: Anh ta ăn vạ đòi bồi thường dù lỗi rõ ràng thuộc về mình.

Đặt câu với từ "Ăn vạ"

Nghĩa: Dùng chiêu nằm ra để đòi cho kì được hoặc để bắt đền.

Học sinh tiểu học

• Em bé ăn vạ đòi mẹ mua kẹo ở siêu thị.
• Khi không được chơi đồ chơi, bạn Tôm đã ăn vạ.
• Bạn Lan ăn vạ khi không được xem phim hoạt hình.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu học sinh ấy thường xuyên ăn vạ để trốn tránh trách nhiệm.
• Việc ăn vạ không giải quyết được vấn đề mà chỉ khiến mọi chuyện thêm phức tạp.
• Đừng ăn vạ chỉ vì một lỗi nhỏ, hãy học cách chấp nhận và sửa chữa.

Người trưởng thành

• Anh ta ăn vạ đòi bồi thường dù lỗi rõ ràng thuộc về mình.
• Trong cuộc sống, đôi khi người ta ăn vạ không phải vì muốn được, mà vì muốn được chú ý.
• Đừng để những kẻ ăn vạ làm ảnh hưởng đến quyết định của bạn, hãy giữ vững lập trường.
• Hành vi ăn vạ có thể mang lại lợi ích nhất thời, nhưng về lâu dài sẽ đánh mất sự tôn trọng từ người khác.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động của trẻ em hoặc người lớn khi muốn đạt được điều gì đó bằng cách gây áp lực tâm lý.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi xuất hiện để miêu tả tính cách hoặc hành động của nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự không chính đáng hoặc thiếu chính trực.
• Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn miêu tả hành động gây áp lực để đạt được điều gì đó một cách không chính đáng.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách lịch sự.
• Thường dùng trong ngữ cảnh không chính thức, thân mật.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động đòi hỏi khác, cần chú ý ngữ cảnh.
• Không nên dùng để chỉ hành động đòi hỏi chính đáng hoặc hợp lý.
• Để dùng tự nhiên, cần hiểu rõ sắc thái tiêu cực và ngữ cảnh phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "nó ăn vạ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc đại từ, ví dụ: "nó ăn vạ mẹ".

Từ liên quan:

• đòi
• vòi
• mè nheo
• nũng nịu
• nhõng nhẽo
• ỉ ôi
• khóc
• than
• kêu
• nài nỉ