Ăn không nói có

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Đặt điều, không mà nói thành có.

Ví dụ: Anh ta ăn không nói có để vu cho người khác.

Đặt câu với từ "Ăn không nói có"

Nghĩa: Đặt điều, không mà nói thành có.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy ăn không nói có, bảo tớ lấy bút dù tớ không hề lấy.
• Nó ăn không nói có, nói con mèo làm đổ sữa dù mèo chỉ nằm ngủ.
• Cậu đừng ăn không nói có rằng Lan bẻ gãy thước, thước tự rơi thôi.

Học sinh THCS – THPT

• Đừng ăn không nói có rồi đổ lỗi cho bạn chỉ vì muốn né trách nhiệm.
• Cô ấy bực vì bị người ta ăn không nói có, gán cho chuyện chưa từng xảy ra.
• Ăn không nói có về điểm kiểm tra chỉ làm tình bạn sứt mẻ thêm.

Người trưởng thành

• Anh ta ăn không nói có để vu cho người khác.
• Ở chốn công sở, một câu ăn không nói có có thể phá nát uy tín người vô tội.
• Đừng vì lợi ích trước mắt mà ăn không nói có, lời bịa đặt rồi cũng quay lại làm khổ mình.
• Trong gia đình, khi đã ăn không nói có với nhau, niềm tin rạn nứt rất khó hàn gắn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hoặc phê phán hành vi không trung thực.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính chất bình luận hoặc phê phán.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học để miêu tả tính cách nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ tiêu cực, phê phán.
• Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn chỉ trích hành vi không trung thực của ai đó.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ trung lập.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các thành ngữ khác có nghĩa tương tự như "nói dối".
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu sai ý nghĩa.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Cụm từ này là một động từ, thường đóng vai trò vị ngữ trong câu, diễn tả hành động đặt điều, bịa chuyện.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là một cụm từ ghép, không có sự kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ta ăn không nói có."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các danh từ chỉ người hoặc đại từ nhân xưng làm chủ ngữ, ví dụ: "Người đó ăn không nói có."

Từ liên quan:

• bịa đặt
• vu khống
• dối trá
• thêu dệt
• vu cáo
• gian dối
• lừa dối
• xuyên tạc
• phỉ báng
• vu oan