Bịa đặt
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Bịa (thường hàm ý chê).
Ví dụ:
Anh ta bịa đặt toàn bộ câu chuyện để lừa gạt mọi người.
Nghĩa: Bịa (thường hàm ý chê).
1
Học sinh tiểu học
- Bạn Lan bịa đặt chuyện không có thật.
- Em không nên bịa đặt lời nói dối.
- Cô giáo dặn chúng em không được bịa đặt.
2
Học sinh THCS – THPT
- Những tin đồn bịa đặt đã làm ảnh hưởng xấu đến danh tiếng của cô ấy.
- Cậu ta thường bịa đặt những lý do vô lý để trốn tránh trách nhiệm.
- Đừng để những thông tin bịa đặt trên mạng xã hội làm bạn hoang mang.
3
Người trưởng thành
- Anh ta bịa đặt toàn bộ câu chuyện để lừa gạt mọi người.
- Việc bịa đặt thông tin sai lệch có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội.
- Một lời bịa đặt, dù tinh vi đến mấy, cuối cùng cũng sẽ bị phơi bày dưới ánh sáng sự thật.
- Trong môi trường cạnh tranh, việc bịa đặt để hạ bệ đối thủ là hành vi đáng lên án.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Bịa (thường hàm ý chê).
Từ đồng nghĩa:
bịa dựng chuyện
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| bịa đặt | Mang sắc thái tiêu cực, chỉ hành động tạo ra thông tin sai lệch một cách cố ý, thường dùng trong ngữ cảnh phê phán. Ví dụ: Anh ta bịa đặt toàn bộ câu chuyện để lừa gạt mọi người. |
| bịa | Trung tính hơn 'bịa đặt' một chút nhưng vẫn mang sắc thái tiêu cực, chỉ hành động tạo ra chuyện không có thật. Ví dụ: Anh ta chỉ bịa ra câu chuyện đó để trốn tránh trách nhiệm. |
| dựng chuyện | Mang sắc thái tiêu cực, chỉ việc tạo ra một câu chuyện hoàn toàn không có thật, thường với mục đích lừa dối hoặc gây hiểu lầm. Ví dụ: Đừng dựng chuyện để đổ lỗi cho người khác. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động nói dối hoặc tạo ra thông tin không có thật.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì thiếu tính trang trọng.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để miêu tả hành động của nhân vật, tạo kịch tính.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ trích hành động không trung thực.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh hành động tạo ra thông tin sai lệch.
- Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc khi cần diễn đạt một cách trang trọng.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "sáng tạo" trong ngữ cảnh không rõ ràng.
- Khác biệt với "bịa chuyện" ở mức độ và ngữ cảnh sử dụng.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "bịa đặt câu chuyện".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ (câu chuyện, thông tin), trạng từ (thường, luôn), và có thể đi kèm với các từ phủ định (không, chẳng).
