Lý thuyết về ankin

Ankin có CTPT chung là CnH2n-2 ...

1. Khái niệm

- Ankin là hidrocacbon không no mạch hở, trong phân tử có 1 liên kết ba

- CTTQ của dãy đồng đẳng ankin là: CnH2n-2 (n\(\geqslant \)2)

2. Đồng phân: C2H2 và C3H4 không có đồng phân ankin, các chất từ C4 trở đi có đồng phân vị trí liên kết ba và từ C5 có đồng phân mạch C

3. Danh pháp

- Tên thường: tên gốc ankyl liên kết với nguyên tử C của liên kết ba + axetilen 

- Tên thay thế: số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + tên mạch chính + số chỉ vị trí liên kết ba + in

4. Tính chất vật lý

- Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng tăng dần theo chiều tăng của phân tử khối

- Ankin nhẹ hơn nước, không tan trong nước

5. Tính chất hóa học

a. Phản ứng cộng

- Cộng hidro: CnH2n-2 + 2H2 \(\xrightarrow{{Ni,{t^o}}}\) CnH2n + 2

- Cộng brom, clo: CnH2n + 2Br2 \( \to \) CnH2nBr4

- Cộng HX( với X là OH, Halogen,...): CnH2n-2+ 2HX \( \to \) CnH2nX2

b. Phản ứng đime hóa và trime hóa

- Đime hóa: \(2CH \equiv CH\xrightarrow{{{t^o},xt}}C{H_2} = CH - C \equiv CH\) (Vinyl axetilen) 

- Trime hóa:

 

c. Phản ứng thế bằng ion kim loại: 

\(CH \equiv CH + 2AgN{O_3} + 2N{H_3} \to CAg \equiv CAg \downarrow  + N{H_4}N{O_3}\)

Lưu ý: Chỉ có các ank - 1 - in có phản ứng trên tương tự như axetilen, nên người ta dùng phản ứng này để nhận biết ank - 1 - in với các ankin khác các hidrocacbon khác

d. Phản ứng oxi hóa 

- Ankin cháy trong không khí sinh ra CO2 và H2Ovà tỏa nhiều nhiệt.

- Ankin cũng làm mất màu dung dịch KMnO4 tương tự như anken

6. Điều chế

- Trong phòng TN axetilen điều chế bằng cách cho CaC2 tác dụng với nước

\(Ca{C_2} + {H_2}O \to {C_2}{H_2} + Ca{(OH)_2}\)

- Trong công nghiệp thì axetilen được điều chế từ metan

\(2C{H_4}\xrightarrow{{{{1500}^o}C,LLN}}{C_2}{H_2} + 3{H_2}\)

7. Ứng dụng 

- Axetilen được dùng làm đền xì để hàn, cắt kim loại

- Là nguyên liệu quan trọng để điều chế nhiều chất hữu cơ

 

Xem thêm tại đây: Bài 32. Ankin
  • Bài 1 trang 145 SGK Hóa học 11

    Bài 1 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 1 trang 145 SGK Hóa học 11. a) Viết công thức cấu tạo và gọi tên các ankin có công thức C4H6 và C5H8. b) Viết công thức cấu tạo của các ankin có tên sau:...

  • Bài 2 trang 145 SGK Hóa học 11

    Bài 2 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 2 trang 145 SGK Hóa học 11. Viết phương trình hóa học của phản ứng giữa propin và các chất sau:

  • Bài 3 trang 145 SGK Hóa học 11

    Bài 3 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 3 trang 145 SGK Hóa học 11. Trình bày phương pháp hóa học:

  • Bài 4 trang 145 SGK Hóa học 11

    Bài 4 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 4 trang 145 SGK Hóa học 11. Cho các chất sau: metan,etilen, but-2-in và axetilen. Kết luận nào sau đây là đúng?

  • Bài 5 trang 20 SGK Hóa học 11

    Bài 5 trang 20 SGK Hóa học 11

    Giải bài 5 trang 20 SGK Hóa học 11. Viết các phương trình phân tử và ion rút gọn của các phản ứng (nếu có) xảy ra trong dung dịch giữa các cặp chất sau :

  • Bài 1 trang 22 SGK Hóa học 11

    Bài 1 trang 22 SGK Hóa học 11

    Giải bài 1 trang 22 SGK Hóa học 11. Viết phương trình điện li của các chất sau

  • Bài 4 trang 22 SGK Hóa học 11

    Bài 4 trang 22 SGK Hóa học 11

    Giải bài 4 trang 22 SGK Hóa học 11. Viết các phương trình phân tử và ion rút gọn của các phản ứng (nếu có) xảy ra trong dung dịch giữa các cặp chất sau :

  • Bài 2 trang 10 SGK Hóa học 11

    Bài 2 trang 10 SGK Hóa học 11

    Giải bài 2 trang 10 SGK Hóa học 11. Viết phương trình điện li của các chất sau :

?>
Giải bài tập lấy ngay! ➡ Xem