Dẫn chứng về thói quen xấu

Thói quen xấu là những hành vi lặp đi lặp lại, tác động tiêu cực đến sức khoẻ thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống, chúng hình thành do bộ não ưu tiên sự dễ chịu tức thời và cần nhận thức, nỗ lực để từ bỏ, thay thế bằng thói quen tốt. 

• Biểu hiện: Tại nhiều trường phổ thông hiện nay, một bộ phận học sinh lén lút sử dụng thuốc lá điện tử vì cho rằng nó "sành điệu", "không hôi" và "vô hại". Các em chuyền tay nhau sử dụng ngay trong nhà vệ sinh trường học hay các quán trà sữa.
• Kết quả: Nhiều bệnh viện (như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nhi Trung ương) đã tiếp nhận các ca cấp cứu học sinh bị ngộ độc Nicotine, co giật, ảo giác, thậm chí tổn thương phổi nghiêm trọng (hội chứng EVALI). Thói quen này không chỉ tàn phá sức khoẻ giai đoạn dậy thì mà còn dẫn lối tới các tệ nạn ma tuý trá hình khác.

• Biểu hiện: Nhiều học sinh hiện nay có thói quen lướt các video ngắn (Shorts, Reels, TikTok) liên tục trong nhiều giờ đồng hồ. Nội dung chỉ kéo dài 15-60 giây khiến não bộ quen với việc tiếp nhận thông tin nhanh, hời hợt và liên tục đòi hỏi sự kích thích mới.
• Kết quả: Hậu quả là khả năng tập trung bị suy giảm nghiêm trọng. Nhiều bạn trẻ cảm thấy khó khăn, bứt rứt khi phải ngồi đọc một cuốn sách dài hoặc tập trung nghe giảng quá 15 phút, dẫn đến kết quả học tập sa sút và tư duy trở nên lười biếng, thụ động.

• Biểu hiện: Thay vì nỗ lực tập luyện một cách chân chính, Lance Armstrong đã hình thành thói quen gian dối, sử dụng chất kích thích (doping) một cách có hệ thống trong suốt nhiều năm để giành chiến thắng.
• Kết quả: Khi sự thật bị phơi bày, ông bị tước bỏ tất cả 7 danh hiệu vô địch Tour de France danh giá, bị cấm thi đấu suốt đời. Từ một người hùng truyền cảm hứng, ông đánh mất toàn bộ danh dự và sự nghiệp, trở thành bài học đắt giá về thói quen thiếu trung thực.

Nhìn lại chính mình, tôi nhận thấy bản thân cũng từng nuôi dưỡng một 'kẻ cắp thời gian' mang tên sự trì hoãn. Tôi thường tự trấn an rằng 'để mai làm cũng kịp' mỗi khi đối diện với bài vở khó hay việc nhà. Nhưng thực tế, 'ngày mai' đó thường biến thành những đêm thức trắng chạy deadline trong căng thẳng và cho ra những kết quả hời hợt. Tôi hiểu rằng thói quen xấu giống như một chiếc giường êm ái, dễ nằm vào nhưng rất khó để thức dậy. Vì vậy, tôi đang tập thay đổi bằng nguyên tắc '5 phút': bất cứ khi nào lười biếng, tôi ép mình ngồi vào bàn và chỉ làm trong 5 phút thôi. Thường thì khi đã bắt đầu, đà quán tính sẽ giúp tôi đi tiếp. Kỷ luật bản thân chính là liều thuốc duy nhất để chữa trị căn bệnh ỷ lại này.

Tôi cũng từng rơi vào cái bẫy ngọt ngào của mạng xã hội. Có những đêm, tôi tự hứa chỉ lướt điện thoại 10 phút trước khi ngủ, nhưng rồi giật mình nhận ra đồng hồ đã điểm 2 giờ sáng. Thói quen thức khuya vô độ đó không chỉ bào mòn sức khoẻ, khiến tôi uể oải vào sáng hôm sau mà còn làm tôi xa cách với những người thân trong gia đình. Nhận thức được tác hại đó, tôi đang học cách 'cai nghiện' bằng việc để điện thoại ra xa tầm tay trước khi ngủ và thay thế ánh sáng xanh màn hình bằng những trang sách giấy. Tôi tâm đắc câu nói: 'Gieo thói quen, gặt tính cách'. Việc từ bỏ một thói quen xấu hôm nay chính là cách tôi đang dọn đường cho một tương lai khoẻ mạnh và kỷ luật hơn.