Dẫn chứng về học tủ học vẹt

Là lối học thuộc lòng một cách máy móc, lặp lại y nguyên câu chữ trong sách vở mà không hề hiểu bản chất, ý nghĩa của kiến thức, lối học cầu may, mang tính cá cược. Người học chỉ chọn một vài nội dung mình cho là sẽ thi để học kỹ, còn bỏ qua các phần kiến thức khác.

• Biểu hiện: Hàng năm, trước kỳ thi, trên mạng xã hội tràn lan các dự đoán đề thi. Rất nhiều học sinh chỉ ôn tập trung vào bài "Vợ chồng A Phủ" hay "Người lái đò Sông Đà" vì tin vào lời đồn, bỏ qua các tác phẩm khác.
• Kết quả: Khi đề ra vào bài "Chiếc thuyền ngoài xa" hay một tác phẩm khác, hàng ngàn thí sinh ngỡ ngàng, "cắn bút" trong phòng thi, dẫn đến điểm liệt hoặc điểm thấp, đánh mất cơ hội vào đại học chỉ vì trò may rủi.

• Biểu hiện: Anh thầy đồ trong truyện dốt nát, không biết chữ "kê" (gà) nhưng không chịu tìm hiểu, thấy chữ lạ thì dạy bừa cho học trò là "dủ dỉ là con dù dì". Khi bị chất vấn thì chống chế một cách máy móc.
• Kết quả: Trở thành trò cười cho thiên hạ, dạy sai kiến thức cho thế hệ sau. Đây là bài học cảnh tỉnh sâu sắc về việc học mà không hiểu bản chất, chỉ biết lấp liếm bề ngoài.

• Biểu hiện: Mã Tốc là một vị tướng trẻ của nhà Thục Hán, nổi tiếng là người thông minh, đọc nhiều sách vở, thuộc làu binh pháp. Khi được giao trấn thủ vùng chiến lược Nhai Đình, ông đã máy móc áp dụng lý thuyết trong sách: "Trên núi nhìn xuống, thế như chẻ tre", khăng khăng đóng quân trên đỉnh núi thay vì trấn giữ đường cái và nguồn nước như lời khuyên của cấp dưới có kinh nghiệm thực tế. Ông tin vào mớ kiến thức chết trong sách hơn là tình hình thực địa.
• Kết quả: Do đóng quân trên núi không có nước, quân của Mã Tốc nhanh chóng bị quân địch vây hãm, cắt đứt nguồn nước và rối loạn. Kết cục là Nhai Đình thất thủ, đại quân Thục Hán thua to, buộc Gia Cát Lượng phải ngậm ngùi ra lệnh chém đầu người học trò cưng của mình ("Gạt lệ chém Mã Tốc") để giữ nghiêm quân pháp. Đây là bài học xương máu cho thấy: Kiến thức nếu chỉ học vẹt mà không hiểu cách vận dụng linh hoạt thì không những vô dụng mà còn gây hoạ lớn.

Bản thân tôi từng có lúc coi việc học chỉ là một cuộc chạy đua điểm số, thường xuyên học tủ những bài thầy cô dặn dò kỹ để mong "trúng đề". Tuy nhiên, tôi nhận thức sâu sắc rằng điểm số cao từ việc học vẹt chỉ là "lớp sơn hào nhoáng" che đậy một tư duy rỗng tuếch. Đứng trước ngưỡng cửa của kỳ thi Tốt nghiệp và Đại học sắp tới, tôi hiểu rằng không thể đánh cược tương lai mình vào sự may rủi. Tôi đang rèn luyện cách học hiểu sâu, vẽ sơ đồ tư duy để nắm bắt bản chất vấn đề thay vì ghi nhớ máy móc.

Là một học sinh đang sống trong kỷ nguyên số, tôi hiểu rằng nếu chỉ đơn thuần ghi nhớ lại những gì sách giáo khoa viết, tôi sẽ thua kém cả những công cụ tìm kiếm hay trí tuệ nhân tạo. Sự "học vẹt" sẽ đào tạo ra những con người thụ động. Vì vậy, tôi luôn tự nhắc nhở bản thân phải chủ động tìm tòi, đặt câu hỏi phản biện và tìm cách áp dụng kiến thức sách vở vào thực tế cuộc sống. Chỉ có tri thức thực sự mới giúp tôi tự tin bước ra biển lớn và khẳng định giá trị riêng của mình.