Xẻng lẻng

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng hình
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

xẻn lẻn

Ví dụ:

Đặt câu với từ "Xẻng lẻng"

Nghĩa: xẻn lẻn

Học sinh tiểu học

• Bé xẻng lẻng khi cô khen bức tranh đẹp.

Học sinh THCS – THPT

Người trưởng thành

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : xẻn lẻn

Từ đồng nghĩa:

• xẻn lẻn
• bẽn lẽn
• thẹn thùng

Từ trái nghĩa:

• trơ tráo
• mặt dày
• liều lĩnh

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xẻng lẻng	Khẩu ngữ, nhẹ, hơi hóm hỉnh; chỉ dáng vẻ ngại ngùng, e thẹn một cách duyên hoặc khép nép Ví dụ:
xẻn lẻn	Trung tính, khẩu ngữ; mức độ nhẹ, e thẹn hơi bẽn lẽn Ví dụ: Cô cười xẻn lẻn khi được khen.
bẽn lẽn	Trung tính, phổ biến; mức độ nhẹ–vừa, e thẹn kín đáo Ví dụ: Cô bẽn lẽn cúi đầu chào.
thẹn thùng	Trung tính, hơi văn chương; mức độ vừa, e thẹn kín đáo Ví dụ: Cô thẹn thùng nép sau cánh cửa.
trơ tráo	Khẩu ngữ, mạnh; thái độ trơ trẽn, không biết ngượng Ví dụ: Hắn trơ tráo chối phăng lỗi lầm.
mặt dày	Khẩu ngữ, mạnh; coi thường xấu hổ Ví dụ: Anh ta mặt dày xin thêm tiền thưởng.
liều lĩnh	Trung tính, mạnh; không e dè, bất chấp, trái sắc thái e thẹn Ví dụ: Cô ấy liều lĩnh bước lên sân khấu ngay.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học để miêu tả trạng thái hoặc cảm giác nhẹ nhàng, thoáng qua.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác nhẹ nhàng, thoáng qua, thường mang sắc thái tích cực hoặc trung tính.
• Thường được sử dụng trong văn chương, mang tính nghệ thuật cao.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn miêu tả trạng thái nhẹ nhàng, thoáng qua trong văn học.
• Tránh dùng trong các văn bản chính thức hoặc giao tiếp hàng ngày vì không phổ biến.
• Thường không có biến thể, giữ nguyên dạng trong các ngữ cảnh sử dụng.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ có âm tương tự nhưng nghĩa khác.
• Khác biệt với "xẻn lẻn" ở chỗ "xẻng lẻng" thường mang sắc thái nhẹ nhàng hơn.
• Để dùng tự nhiên, nên tìm hiểu qua các tác phẩm văn học có sử dụng từ này.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ láy, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau danh từ khi làm định ngữ hoặc đứng một mình khi làm vị ngữ.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ hoặc động từ để bổ nghĩa, ví dụ: "cô bé xẻng lẻng".

Từ liên quan:

• rụt rè
• e thẹn
• ngượng ngùng
• bẽn lẽn
• thẹn thùng
• e ấp
• dè dặt
• nhút nhát
• lúng túng
• ngập ngừng