Xào xáo

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy toàn bộ
• Từ láy tượng thanh
• Từ thuần việt
• Từ đa nghĩa
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

động từ

Nấu món ăn với dầu mỡ (nói khái quát).

Ví dụ: Tối nay tôi xào xáo ít rau cho bữa cơm gọn nhẹ.

2.

động từ

Lựa cách thay đổi ít nhiều và sắp xếp lại những ý của người khác để viết lại thành như của mình.

Ví dụ: Đừng xào xáo bài người ta rồi nhận là sản phẩm của mình.

Đặt câu với từ "Xào xáo"

Nghĩa 1: Nấu món ăn với dầu mỡ (nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Mẹ xào xáo rau muống thơm lừng bếp.
• Cô xào xáo thịt với hành cho cả nhà ăn cơm.
• Bác đầu bếp xào xáo nấm lên cho món canh thêm ngọt.

Học sinh THCS – THPT

• Ba xào xáo đĩa mì, mùi tỏi phi quyện vào làm ai cũng đói bụng.
• Chị vừa xào xáo rau, vừa nêm nếm khéo để rau vẫn giòn.
• Quán nhỏ đầu ngõ xào xáo hải sản rất nhanh, khói bếp quện mùi biển.

Người trưởng thành

• Tối nay tôi xào xáo ít rau cho bữa cơm gọn nhẹ.
• Cứ xào xáo đúng lửa, món đơn giản cũng thành ngon miệng.
• Tiếng chảo lách cách, dầu sôi réo gọi, anh xào xáo bữa tối như một nghi thức dịu ngày.
• Trong căn bếp chật, cô xào xáo dăm ba thứ còn lại, xoay xở thành mâm cơm đủ đầy.

Nghĩa 2: Lựa cách thay đổi ít nhiều và sắp xếp lại những ý của người khác để viết lại thành như của mình.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy không nên xào xáo bài viết của người khác rồi ghi tên mình.
• Cô dặn chúng mình không được xào xáo ý của bạn để nộp bài.
• Em phải tự nghĩ, không xào xáo đoạn văn trên mạng.

Học sinh THCS – THPT

• Bài thuyết trình ấy chỉ xào xáo từ vài nguồn, thiếu tiếng nói riêng.
• Cậu ấy xào xáo ý luận của nhóm khác, đổi vài chữ rồi ký tên mình.
• Viết văn mà chỉ xào xáo tài liệu thì bài đọc nhạt và thiếu trung thực.

Người trưởng thành

• Đừng xào xáo bài người ta rồi nhận là sản phẩm của mình.
• Xào xáo nguồn cũ, cô ấy ráp lại thành bản thảo trông mới mà rỗng ruột.
• Bản đề án xào xáo khéo léo, câu chữ bóng bẩy nhưng ý tưởng vay mượn khắp nơi.
• Anh không phản đối học hỏi, chỉ ngại kiểu xào xáo: lắp ghép vụn vặt để che giấu sự thiếu sáng tạo.

Xem thêm

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động nấu nướng hoặc sắp xếp lại thông tin.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể dùng trong ngữ cảnh không chính thức hoặc khi muốn nhấn mạnh sự thay đổi nhỏ trong nội dung.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh sinh động về sự thay đổi hoặc sáng tạo lại.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái không trang trọng, gần gũi.
• Thích hợp cho khẩu ngữ và văn viết không chính thức.
• Có thể mang ý nghĩa tiêu cực nếu ám chỉ việc sao chép không trung thực.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn diễn tả sự thay đổi nhỏ hoặc sắp xếp lại thông tin.
• Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc học thuật nghiêm túc.
• Thường dùng trong ngữ cảnh không đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "xào nấu" khi chỉ hành động nấu ăn.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm là sao chép không trung thực.
• Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với ngữ cảnh cụ thể để làm rõ ý nghĩa.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "xào xáo bài viết", "xào xáo món ăn".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ (bài viết, món ăn), trạng từ (nhanh chóng, kỹ lưỡng).

Từ liên quan:

• xào
• nấu
• chiên
• rang
• luộc
• hấp
• nướng
• chế biến
• sửa
• chữa