Xâm phạm

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Động chạm đến quyền lợi của người khác, chủ quyền của nước khác.

Ví dụ: Đừng xâm phạm quyền riêng tư của tôi.

Đặt câu với từ "Xâm phạm"

Nghĩa: Động chạm đến quyền lợi của người khác, chủ quyền của nước khác.

Học sinh tiểu học

• Em không được xâm phạm đồ chơi của bạn khi bạn ấy vắng mặt.
• Bạn đừng xâm phạm chỗ ngồi đã có tên của Lan.
• Không ai được xâm phạm khu vườn nhà hàng xóm khi cổng đã khóa.

Học sinh THCS – THPT

• Việc phát tán ảnh riêng tư của người khác là xâm phạm quyền cá nhân.
• Đi qua ranh đất nhà người ta để dựng lều là xâm phạm tài sản.
• Xóa tên tác giả khỏi bài viết là xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Người trưởng thành

• Đừng xâm phạm quyền riêng tư của tôi.
• Đặt camera lén trong phòng trọ là hành vi xâm phạm trắng trợn quyền con người.
• Khi biên giới bị xâm phạm, chủ quyền quốc gia cũng bị thách thức.
• Sự tò mò không kiểm soát dễ trượt thành xâm phạm, làm tổn thương những điều cần được giữ kín.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Động chạm đến quyền lợi của người khác, chủ quyền của nước khác.

Từ đồng nghĩa:

• vi phạm
• xâm lấn
• xâm nhập

Từ trái nghĩa:

• tôn trọng
• bảo vệ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xâm phạm	mạnh, sắc thái tiêu cực, trang trọng–pháp lý Ví dụ: Đừng xâm phạm quyền riêng tư của tôi.
vi phạm	trung tính–pháp lý, mức độ bao quát hơn nhưng thay thế được đa số ngữ cảnh chính thức Ví dụ: Hành vi này vi phạm quyền riêng tư của công dân.
xâm lấn	mạnh, thường về lãnh thổ/quyền hạn; hơi hình ảnh Ví dụ: Tàu nước ngoài xâm lấn vùng biển thuộc chủ quyền ta.
xâm nhập	trung tính→mạnh, nhấn mạnh hành vi vào khu vực/quyền riêng tư không phép Ví dụ: Hệ thống bị xâm nhập, xâm phạm dữ liệu người dùng.
tôn trọng	trung tính, đạo đức–pháp lý; đối lập trực tiếp về thái độ với quyền/chủ quyền Ví dụ: Mọi quốc gia phải tôn trọng chủ quyền của nhau.
bảo vệ	trung tính, hành động ngăn xâm phạm; dùng khi chủ thể là bên gìn giữ quyền Ví dụ: Luật nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường dùng từ "đụng chạm" hoặc "can thiệp".
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để chỉ hành vi vi phạm quyền lợi hoặc chủ quyền.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hiệu ứng mạnh về sự vi phạm hoặc xâm lấn.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong luật pháp, quan hệ quốc tế.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự nghiêm trọng và tiêu cực.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và ngữ cảnh chính thức.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự vi phạm nghiêm trọng.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh thân mật hoặc không chính thức.
• Thường đi kèm với các từ chỉ quyền lợi, chủ quyền.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "can thiệp" khi không rõ ràng về mức độ vi phạm.
• Khác biệt với "xâm lấn" ở chỗ "xâm phạm" nhấn mạnh vào quyền lợi và chủ quyền.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai mức độ nghiêm trọng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, có thể làm bổ ngữ khi đi kèm với các động từ khác.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có hình thái biến đổi, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và trước bổ ngữ hoặc trạng ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "xâm phạm quyền lợi", "xâm phạm chủ quyền".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ quyền lợi, chủ quyền; có thể kết hợp với phó từ chỉ mức độ như "nghiêm trọng".

Từ liên quan:

• xâm lấn
• xâm nhập
• vi phạm
• xâm hại
• xâm chiếm
• xâm lược
• xúc phạm
• lấn chiếm
• đụng chạm
• phá hoại