Tức cảnh sinh tình

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(cũ) Ngắm cảnh mà có cảm xúc, muốn làm thơ.

Ví dụ: Ngồi bên hiên nhà, ngắm mưa rơi, tôi tức cảnh sinh tình và muốn làm thơ.

Đặt câu với từ "Tức cảnh sinh tình"

Nghĩa: (cũ) Ngắm cảnh mà có cảm xúc, muốn làm thơ.

Học sinh tiểu học

• Nhìn vườn hoa rực rỡ, em bỗng tức cảnh sinh tình, muốn gieo vài vần thơ.
• Thấy mưa xuân lất phất, bạn nhỏ tức cảnh sinh tình, viết mấy câu thơ vào vở.
• Đứng trước cánh đồng lúa chín, em tức cảnh sinh tình, thì thầm câu thơ về mùa vàng.

Học sinh THCS – THPT

• Chiều gió hồ lăn tăn, mình chợt tức cảnh sinh tình và viết một khổ thơ vào nhật ký.
• Nghe ve kêu bên sân trường, tôi tức cảnh sinh tình, ghép vần về mùa hạ rộn ràng.
• Trên chuyến xe về quê, thấy cánh đồng mờ sương, tôi tức cảnh sinh tình, thả bút theo nhịp câu thơ.

Người trưởng thành

• Ngồi bên hiên nhà, ngắm mưa rơi, tôi tức cảnh sinh tình và muốn làm thơ.
• Bước qua cây cầu cũ, gió sông phả mát, lòng chợt tức cảnh sinh tình, chữ nghĩa khẽ trồi lên.
• Giữa quán vắng, ánh nắng đổ qua khung cửa, tôi tức cảnh sinh tình, viết vài câu để giữ lại khoảnh khắc.
• Đêm phố lặng, đèn vàng rải trên mặt đường, tôi tức cảnh sinh tình, muốn buộc cảm xúc thành bài thơ ngắn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để miêu tả cảm hứng sáng tác từ cảnh vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm xúc tự nhiên, thường là tích cực và lãng mạn.
• Phong cách nghệ thuật, thường xuất hiện trong thơ ca và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Dùng khi muốn diễn tả cảm hứng sáng tác từ cảnh vật xung quanh.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc kỹ thuật.
• Thường gắn liền với các tác phẩm văn học cổ điển.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ cảm xúc khác, cần chú ý ngữ cảnh.
• Không nên dùng trong văn bản hiện đại hoặc giao tiếp hàng ngày.
• Để sử dụng tự nhiên, nên kết hợp với các yếu tố văn chương khác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là một cụm từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy tức cảnh sinh tình."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc đại từ làm chủ ngữ, ví dụ: "Tôi tức cảnh sinh tình."

Từ liên quan:

• thơ
• thi ca
• thi sĩ
• sáng tác
• cảnh
• phong cảnh
• thiên nhiên
• ngắm
• chiêm ngưỡng
• thưởng ngoạn