Tử ngữ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Ngôn ngữ xưa, ngày nay không ai dùng để nói nữa; phân biệt với sinh ngữ.

Ví dụ: Tiếng nói không còn người dùng trong đời sống hằng ngày được gọi là tử ngữ.

Đặt câu với từ "Tử ngữ"

Nghĩa: Ngôn ngữ xưa, ngày nay không ai dùng để nói nữa; phân biệt với sinh ngữ.

Học sinh tiểu học

• Tiếng La-tinh thường được coi là tử ngữ vì không còn ai dùng để nói hằng ngày.
• Thầy kể rằng có những tử ngữ chỉ còn nằm trong sách cổ.
• Bạn Nam thích đọc truyện về các tử ngữ và chữ viết xưa.

Học sinh THCS – THPT

• Trong giờ Lịch sử, cô giải thích rằng khi một cộng đồng không còn nói nữa, ngôn ngữ ấy trở thành tử ngữ.
• Bạn mình mê khảo cổ nên học vài câu trong một tử ngữ để đọc bia đá cổ.
• Có tử ngữ vẫn được nghiên cứu trong trường học, dù không còn dùng để trò chuyện.

Người trưởng thành

• Tiếng nói không còn người dùng trong đời sống hằng ngày được gọi là tử ngữ.
• Đằng sau mỗi tử ngữ là một nền văn hóa đã lùi vào ký ức, nhưng vẫn thở trong văn bản còn lại.
• Anh bảo tồn tài liệu vì tin rằng cứu một tử ngữ là nối lại một nhịp cầu với quá khứ.
• Chúng ta có thể không nói được tử ngữ ấy, nhưng ta vẫn nghe được âm vang của nó qua nghi lễ và văn chương.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết học thuật hoặc báo chí khi nói về ngôn ngữ học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học khi đề cập đến lịch sử ngôn ngữ.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngôn ngữ học và nghiên cứu lịch sử ngôn ngữ.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và học thuật.
• Thường dùng trong văn viết hơn là khẩu ngữ.
• Không mang sắc thái cảm xúc mạnh mẽ.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về ngôn ngữ đã không còn được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày.
• Tránh dùng trong các cuộc trò chuyện thông thường vì có thể gây khó hiểu.
• Thường xuất hiện trong các tài liệu nghiên cứu hoặc giáo trình ngôn ngữ học.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "ngôn ngữ cổ" nhưng "tử ngữ" không còn được sử dụng trong giao tiếp.
• Không nên dùng để chỉ ngôn ngữ vẫn còn người nói nhưng ít phổ biến.
• Chú ý phân biệt với "sinh ngữ" là ngôn ngữ đang được sử dụng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "tử ngữ cổ đại", "tử ngữ này".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ (cổ đại, hiếm), động từ (nghiên cứu, học), và lượng từ (một, nhiều).

Từ liên quan:

• sinh ngữ
• cổ ngữ
• ngôn ngữ
• tiếng
• ngoại ngữ
• phương ngữ
• thổ ngữ
• từ cổ
• từ mới
• chữ viết cổ đại