Quy chụp

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(khẩu ngữ). Quy lỗi theo kiểu chụp mũ.

Ví dụ: Xin đừng quy chụp tôi khi chưa có bằng chứng.

Đặt câu với từ "Quy chụp"

Nghĩa: (khẩu ngữ). Quy lỗi theo kiểu chụp mũ.

Học sinh tiểu học

• Bạn đừng quy chụp tớ ăn vụng khi chưa thấy gì rõ ràng.
• Cô giáo nhắc cả lớp không được quy chụp bạn chỉ vì bạn im lặng.
• Em lỡ làm đổ nước, đừng quy chụp bạn bên cạnh khi chưa biết nguyên nhân.

Học sinh THCS – THPT

• Đừng vội quy chụp cậu ấy gian lận chỉ vì thấy cậu cầm máy tính.
• Khi nhóm làm bài chưa xong, việc quy chụp một người lười sẽ khiến ai cũng khó chịu.
• Trên mạng, nhiều người quy chụp ý kiến khác mình là tiêu cực, nhưng họ chưa đọc hết.

Người trưởng thành

• Xin đừng quy chụp tôi khi chưa có bằng chứng.
• Trong cuộc họp, sự vội vàng quy chụp biến đối thoại thành buộc tội.
• Tôi sợ nhất kiểu tranh luận quy chụp, vì nó cắt cụt đường đi của lý lẽ.
• Khi cảm xúc dâng cao, người ta dễ quy chụp để tự bảo vệ cái tôi của mình.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (khẩu ngữ). Quy lỗi theo kiểu chụp mũ.

Từ đồng nghĩa:

• vu cho
• đổ vấy
• đổ oan

Từ trái nghĩa:

• minh oan
• biện minh

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
quy chụp	khẩu ngữ, sắc thái tiêu cực, phê phán, mức độ khá mạnh Ví dụ: Xin đừng quy chụp tôi khi chưa có bằng chứng.
vu cho	trung tính hơi khẩu ngữ, mức độ mạnh tương đương Ví dụ: Đừng vu cho người ta khi chưa rõ sự thật.
đổ vấy	khẩu ngữ, sắc thái chê trách, mức độ mạnh tương đương Ví dụ: Anh ta cứ đổ vấy mọi lỗi cho cấp dưới.
đổ oan	khẩu ngữ, cảm giác bất công, mức độ tương đương Ví dụ: Cô ấy bị đổ oan là làm lộ tài liệu.
minh oan	trung tính trang trọng, hành động gỡ bỏ cáo buộc, mức độ trực diện Ví dụ: Bằng chứng mới đã minh oan cho anh ta.
biện minh	trung tính, giải thích để xóa nghi ngờ/cáo buộc, mức độ trực diện Ví dụ: Cô ấy cố biện minh rằng mình không liên quan.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn chỉ trích ai đó vì đã vội vàng kết luận hoặc đổ lỗi mà không có căn cứ rõ ràng.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì thiếu tính trang trọng và chính xác.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để thể hiện sự phê phán hoặc chỉ trích trong đối thoại nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự chỉ trích, phê phán, thường mang sắc thái tiêu cực.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự vội vàng, thiếu suy xét trong việc đổ lỗi.
• Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc khi cần diễn đạt một cách khách quan.
• Thường đi kèm với ngữ cảnh tranh luận hoặc chỉ trích.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ bị nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "kết tội" nhưng "quy chụp" mang ý nghĩa tiêu cực hơn.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống trang trọng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "bị quy chụp", "được quy chụp".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "quy chụp lỗi", "quy chụp trách nhiệm".

Từ liên quan:

• buộc tội
• đổ lỗi
• gán ghép
• vu khống
• tố cáo
• kết tội
• định tội
• phán xét
• chỉ trích
• khiển trách