Phóng tác

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Phỏng theo một tác phẩm mà viết lại thành một tác phẩm khác theo một yêu cầu nhất định.

Ví dụ: Cô ấy phóng tác tiểu thuyết cũ thành kịch bản phim truyền hình.

Đặt câu với từ "Phóng tác"

Nghĩa: Phỏng theo một tác phẩm mà viết lại thành một tác phẩm khác theo một yêu cầu nhất định.

Học sinh tiểu học

• Bạn Mai phóng tác truyện cổ tích để kể theo lời của chú cá vàng.
• Cô giáo dặn cả lớp phóng tác bài thơ thành một câu chuyện ngắn.
• Từ truyện ngụ ngôn, em phóng tác thành kịch ngắn để diễn trong giờ sinh hoạt.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn ấy phóng tác truyện dân gian, thêm góc nhìn của nhân vật phụ để làm bài tập làm văn.
• Nhóm kịch của lớp phóng tác một chương tiểu thuyết thành cảnh diễn học đường.
• Em phóng tác bài ca dao thành rap học tập, vẫn giữ ý chính nhưng đổi cách kể.

Người trưởng thành

• Cô ấy phóng tác tiểu thuyết cũ thành kịch bản phim truyền hình.
• Đạo diễn chọn phóng tác sử thi, lược bớt tuyến nhân vật để phù hợp thời lượng.
• Anh phóng tác tập truyện thành podcast, đổi ngôi kể và nhấn vào tâm lý hiện đại.
• Nhà văn nói rằng phóng tác không phải sao chép, mà là đối thoại với nguyên tác theo mục tiêu mới.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Phỏng theo một tác phẩm mà viết lại thành một tác phẩm khác theo một yêu cầu nhất định.

Từ đồng nghĩa:

• phái sinh
• cải biên
• chuyển thể

Từ trái nghĩa:

• giữ nguyên
• sao chép
• nguyên văn

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
phóng tác	trung tính, học thuật/nghệ thuật; sắc thái chủ ý cải biên, mức độ vừa–rộng Ví dụ: Cô ấy phóng tác tiểu thuyết cũ thành kịch bản phim truyền hình.
phái sinh	trung tính, học thuật; nhấn nguồn gốc từ tác phẩm gốc, mức độ bao quát Ví dụ: Bản phim này phái sinh từ tiểu thuyết nổi tiếng.
cải biên	trung tính, chuyên ngành sân khấu/điện ảnh; mức độ thay đổi vừa Ví dụ: Vở kịch được cải biên từ truyện ngắn cùng tên.
chuyển thể	trung tính, phổ thông; nhấn đổi phương tiện (văn-hình ảnh), mức độ tương đương Ví dụ: Bộ truyện được chuyển thể thành phim truyền hình.
giữ nguyên	trung tính; nhấn không thay đổi, đối lập về hành động Ví dụ: Ấn bản này giữ nguyên văn bản gốc.
sao chép	trung tính, đôi khi chê; nhấn chép y hệt, trái với việc viết lại sáng tạo Ví dụ: Bài báo chỉ sao chép nội dung cũ.
nguyên văn	trang trọng/trung tính; nhấn trình bày đúng như bản gốc Ví dụ: Tác giả trích dẫn nguyên văn đoạn thơ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết về văn học, nghệ thuật.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Phổ biến khi nói về quá trình sáng tạo tác phẩm mới dựa trên tác phẩm có sẵn.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong ngành văn học, nghệ thuật.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự sáng tạo và biến đổi từ nguyên bản.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và nghệ thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự sáng tạo dựa trên tác phẩm gốc.
• Tránh dùng khi không có sự thay đổi đáng kể từ nguyên bản.
• Thường dùng trong bối cảnh văn học, nghệ thuật.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "chuyển thể"; "phóng tác" thường có sự tự do sáng tạo hơn.
• Chú ý đến mức độ thay đổi so với tác phẩm gốc để dùng từ chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "phóng tác một câu chuyện".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ (tác phẩm, câu chuyện), trạng từ (nhanh chóng, sáng tạo).

Từ liên quan:

• chuyển thể
• cải biên
• biên soạn
• sáng tác
• viết
• soạn
• diễn ca
• phỏng dịch
• chỉnh lý
• biên tập