Gió lào

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ ghép phân loại

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Gió nóng và khô, thổi từ phía Lào sang miền Bắc Trung Bộ Việt Nam, vào khoảng từ tháng năm đến tháng tám.

Ví dụ: Hôm nay gió lào thổi, không khí nóng rát và khô.

Đặt câu với từ "Gió lào"

Nghĩa: Gió nóng và khô, thổi từ phía Lào sang miền Bắc Trung Bộ Việt Nam, vào khoảng từ tháng năm đến tháng tám.

Học sinh tiểu học

• Buổi trưa, gió lào thổi rát mặt, em chạy vội vào bóng cây.
• Trên sân trường, cát bay mù vì gió lào khô nóng.
• Mẹ dặn em uống nhiều nước khi gió lào về làng.

Học sinh THCS – THPT

• Gió lào kéo đến, con đường làng bỗng hầm hập như có lửa ngầm.
• Mùa hè xứ Nghệ, gió lào hun từng mái nhà, lá chuối quăn lại.
• Khi gió lào nổi lên, người ta khép cửa, tưới sân cho dịu cái nóng khô khốc.

Người trưởng thành

• Hôm nay gió lào thổi, không khí nóng rát và khô.
• Gió lào quệt ngang cánh đồng, làm mùi rơm rạ cũng trở nên gắt hơn.
• Đến hẹn, gió lào lại về, nhắc người quê chuẩn bị chum nước đầy và mái che kín.
• Trong cái nắng đổ lửa ấy, gió lào như bàn tay rang cát, lật tung cả những dự định ra phơi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường được nhắc đến khi nói về thời tiết khắc nghiệt ở miền Trung Việt Nam.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Được sử dụng trong các bài viết về khí hậu, thời tiết hoặc nghiên cứu địa lý.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong thơ ca hoặc văn xuôi để tạo hình ảnh về sự khắc nghiệt của thiên nhiên.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường xuất hiện trong các tài liệu nghiên cứu về khí tượng học.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự khắc nghiệt, khó chịu của thời tiết.
• Thường mang sắc thái tiêu cực khi nói về ảnh hưởng đến đời sống con người.
• Phù hợp trong cả văn nói và văn viết, nhưng mang tính chuyên ngành khi dùng trong nghiên cứu.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi mô tả thời tiết đặc trưng của miền Trung Việt Nam trong mùa hè.
• Tránh dùng khi không có liên quan đến thời tiết hoặc khí hậu.
• Không có nhiều biến thể, nhưng có thể kết hợp với các từ chỉ thời tiết khác để mô tả chi tiết hơn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các loại gió khác nếu không nắm rõ đặc điểm địa lý.
• Khác biệt với "gió mùa" ở chỗ gió lào mang tính chất khô và nóng hơn.
• Chú ý đến ngữ cảnh địa lý khi sử dụng để tránh hiểu nhầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cơn gió lào", "làn gió lào".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ (nóng, khô), động từ (thổi), và lượng từ (cơn, làn).

Từ liên quan:

• gió
• bão
• lốc
• cuồng phong
• phong ba
• gió bấc
• gió nồm
• gió mùa
• gió chướng
• gió heo may